Την Καθαρή Δευτέρα, στο μεσαιωνικό καστροχώρι της Χίου, στα Μεστά «καθαρίζει» ο Αγάς! Ο λόγος για το αποκριάτικο έθιμο των μαστιχοχωριών της Νότιας Χίου που στα Μεστά μετατρέπεται σε ένα πολιτικό δρώμενο στο οποίο οι πάντες μπορεί να δικαστούν από τον Αγά, τον ανώτατο άρχοντα του χωριού και να καταδικαστούν!
Το έθιμο ανάγεται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας όπου ο Αγάς ήταν πραγματικά ο ανώτατος Οθωμανός άρχοντας των πλούσιων λόγω μαστίχας μαστιχωχωριών και τιμωρούσε τους πάντες με σκοπό να έχει έσοδα από τα πρόστιμα που επέβαλε.
Αυτόν τον Αγά σατίριζαν οι Μεστούσοι βάζοντας τον τις Αποκριές να δικάζει τους πάντες στο χωριό επιβάλλοντας πρόστιμα που δεν ήταν παρά προϊόντα της γης που στο τέλος της ημέρας καταναλώνονταν σε ένα μεγάλο κοινό γλέντι όλων των συγχωριανών.
Στο έθιμο, όπως και στα περισσότερα αποκριάτικα έθιμα της Χίου, έχουν προστεθεί ιδιαίτερα μετά την απελευθέρωση της Χίου από τους Οθωμανούς το 1912, και Διονυσιακά στοιχεία. Μασκαρέματα και σατυρικά τραγούδια. Ενώ ο Αγάς έχει μεταλλαχθεί σε μια ολόκληρη γιορτή, με πολύ ενδιαφέρουσες αναπαραστάσεις.
Κατά το έθιμο, την Καθαρή Δευτέρα ο Αγάς που όλο το χρόνο μαζεύει υποθέσεις προκειμένου να τις δικάσει, συνοδευόμενος από τους ανθρώπους του, αγωνίζεται να μπει στο χωριό από την παλιά κεντρική σιδερένια πύλη του χωριού. Οι φρουροί αντιστέκονται αλλά τελικά καταφέρνει να μπει και κατευθύνεται προς την κεντρική πλατεία. Εκεί με τη «Χανούμα», ξεκινά τις δίκες.
Στον ρόλο του Αγά ντόπιος πολίτης των μεστών με γνώση της επικαιρότητας, που σατιρίζει καταδικάζει συγκεντρώνοντας και χρήματα παλιότερα για το σχολείο και πλέον για τον πολιτιστικό σύλλογο του χωριού που οργανώνει την εκδήλωση.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ
