Κόκκινη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη, δώσ’ της κλώτσο να γυρίσει, παραμύθι ν’ αρχινίσει… Κι αυτή τη φορά το παραμύθι θα είναι τσιγγάνικο, μέσα από τη δική τους πνευματική κληρονομιά. Σαν εκείνα τα παραμύθια που παρουσιάστηκαν από μαθητές σχολείου του Αιγάλεω πριν από λίγες ημέρες στο Πνευματικό Κέντρο «Γιάννης Ρίτσος», σε μια εξαιρετική πρωτοβουλία.
Ο δήμος Αιγάλεω, μέσω της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας και σε συνδιοργάνωση με το 20ο Δημοτικό Σχολείο της πόλης, οργάνωσε μια παρουσίαση παραμυθιών, τα οποία επιλέχθηκαν από τη συλλογή «Λαμπερά Αστέρια». Αυτή περιέχει παραμύθια των Ρομά από όλες τις περιοχές της Ευρώπης, φωτίζοντας έτσι μια κληρονομιά, που όπως γίνεται πάντα με τα παραμύθια, πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα από την αφήγηση. Την ελληνική έκδοση έχει επιμεληθεί η «Ένωση Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών», η οποία συνεργάστηκε με τον δήμο Αιγάλεω για την υλοποίηση αυτής της δράσης.
Τα παραμύθια αποδόθηκαν δραματοποιημένα από τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ’ Δημοτικού και η παράσταση αυτή αποτέλεσε, όχι απλώς μια γνωριμία με τον πνευματικό πλούτο και την αφηγηματική παράδοση των Ρομά, αλλά κι έναν ζωντανό διαπολιτισμικό διάλογο, γεμάτο από μηνύματα αποδοχής, συμπερίληψης και σεβασμού στον πολιτισμό του άλλου. Τη δραματοποίηση επιμελήθηκε η υποδιευθύντρια Ειρήνη Μαραυγάκη, με τη συμβολή της διευθύντριας του σχολείου Μάρας Αργυράκη.
Σε αυτή την πρώτη φάση, την εκδήλωση παρακολούθησαν οι μαθητές δύο Δημοτικών σχολείων του Αιγάλεω, του 12ου και του 20ου, καθώς και του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., όπως όμως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντιδήμαρχος Νίκη Βελλιανίτη, θα γίνουν παρουσιάσεις και σε άλλα σχολεία, ενώ υπάρχει η σκέψη να βγει κι έξω από τα όρια του Αιγάλεω ως διαδημοτική δράση.
Το παραμύθι λοιπόν γίνεται μια γέφυρα κατανόησης της κληρονομιάς και του πολιτισμού των Ρομά και πάνω σε αυτό ο δήμαρχος Αιγάλεω Λάμπρος Σκλαβούνος, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η παρουσίαση τσιγγάνικων παραμυθιών στον δήμο Αιγάλεω αποτελεί μια ουσιαστική πρωτοβουλία με βαθύ παιδαγωγικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Μέσα από τις ιστορίες της πολιτισμικής κληρονομιάς των Ρομά, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να εκτιμήσουν διαφορετικές παραδόσεις, καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση, τον σεβασμό και την αποδοχή. Η αφήγηση γίνεται γέφυρα επικοινωνίας, ενισχύοντας τη συνύπαρξη, τη συμπερίληψη και τον διαπολιτισμικό διάλογο από τις πρώτες ηλικίες».
Αναφερόμενος στη θέση του δήμου Αιγάλεω απέναντι στον πολιτισμικό πλουραλισμό, ο κ. Σκλαβούνος τόνισε: «Τέτοιες δράσεις υπενθυμίζουν ότι η γνώση και η αποδοχή του ‘’Άλλου’’ δεν είναι απλώς αξίες, αλλά θεμέλια μιας δημοκρατικής, ανοιχτής και συνεκτικής κοινωνίας. Ως δήμος, στηρίζουμε πρωτοβουλίες που φέρνουν τα παιδιά σε επαφή με την ποικιλομορφία, ενισχύουν τη συμμετοχή όλων και αναδεικνύουν τον πλούτο της πολιτισμικής μας κληρονομιάς».
Και πρόσθεσε: «Με μικρά αλλά ουσιαστικά βήματα, οικοδομούμε μια κοινότητα, όπου οι επόμενες γενιές θα μεγαλώνουν σε μια πόλη που αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα και καλλιεργεί την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη και τη δημιουργική συνεργασία».
Από τη μεριά της, η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Προστασίας, Ισότητας και Παιδικών Σταθμών Νίκη Βελλιανίτη, μιλάει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το πώς προέκυψε όλη αυτή η πρωτοβουλία: «Το Διευρυμένο Κέντρο Κοινότητας του δήμου μας έχει δύο διαπολιτισμικούς μεσολαβητές. Ο Κώστας Παϊτέρης, ο οποίος είναι και πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών, μας έφερε τη συλλογή από τα παραμύθια για να την κοιτάξουμε. Όπως ξέρετε, η γλώσσα των Ρομά είναι προφορική, δεν είναι γραπτή κι έτσι αυτή η έκδοση καταγράφει τα παραμύθια που έχουν σωθεί μέσα από την αφήγηση, που πέρασαν στις γενιές από στόμα σε στόμα και αποτελεί μέρος της παράδοσής τους. Κι έχουν μαζευτεί παραμύθια από πολλές περιοχές της Ευρώπης, όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και αλλού. Εμείς βρήκαμε πολύ ενδιαφέρον όλο αυτό, το συζητήσαμε και τελικά προχωρήσαμε στην ιδέα για μια παρουσίαση».
Για το πώς το υποδέχθηκαν τα παιδιά, μας λέει: «Επιλέξαμε να γίνει δραματοποιημένη απόδοση των παραμυθιών, όχι απλώς μια αφήγηση κι έτσι απευθυνθήκαμε στα σχολεία. Επιλέχθηκαν δύο παραμύθια και τα παιδιά το υποδέχθηκαν όλο αυτό με μεγάλη χαρά και ενθουσιασμό, κάτι που φάνηκε και από το αποτέλεσμα, καθώς με την καθοδήγηση των δασκάλων τους δημιούργησαν μια υπέροχη παρουσίαση».
Και για το αν σκέφτονται να το επαναλάβουν, απαντά: «Ναι, τώρα σχεδιάζουμε να το επαναλάβουμε και με άλλα σχολεία. Υπάρχει ανταπόκριση και προθυμία. Και όχι μόνο, αλλά υπάρχει η σκέψη να στραφούμε και σε άλλους δήμους, όπως της Αγίας Βαρβάρας και του Χαϊδαρίου και να γίνει διαδημοτική η δράση. Δεν έχουμε κάνει ακόμη κάποια συζήτηση, αλλά είναι στις προθέσεις μας προς την άνοιξη».
Στο σημείο αυτό η κ. Βελλιανίτη αναφέρεται και στη συμβολή της Ένωσης, λέγοντας: «Η Ένωση βοηθάει πολύ για όλη αυτή την πρωτοβουλία και μάλιστα ανέλαβαν κι ένας μέρος των εξόδων, αλλά και τη μετακίνηση των παιδιών. Θέλουν να προωθήσουν την κουλτούρα τους και βοηθούν πολύ προς αυτή την κατεύθυνση. Πρέπει να το πω, πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο ο πρόεδρος της Ένωσης, ο κ. Παϊτέρης, είχε σημαντική συμβολή, γιατί ήταν αυτός που εισηγήθηκε αυτή τη δράση, αλλά και μετά βοήθησε σε ό,τι χρειάστηκε. Και οι κάτοικοι Ρομά έχουν χαρεί πολύ με όλη αυτή την πρωτοβουλία, γιατί είναι μέρος της παράδοσής τους».
Στο τέλος, η αντιδήμαρχος Αιγάλεω μιλάει και για τη σημασία που έχουν τέτοιες πρωτοβουλίες, για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και για τη διάχυση της πολιτισμικής κληρονομιάς των Ρομά στην εκπαιδευτική κοινότητα. «Έχει πολύ μεγάλη σημασία», μας λέει και συνεχίζει: «Είναι η συμπερίληψη και αυτός ο διαπολιτισμικός διάλογος, που γίνεται με τα παιδιά. Έχει μεγάλη σημασία τα παιδιά όλου του κόσμου μαζί να γνωρίζουν, να αποδέχονται και να συμπεριλαμβάνουν όλες τις κουλτούρες και όλους τους πολιτισμούς. Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν πραγματοποιήσαμε τη δράση».
Και καταλήγει λέγοντας: «Τα παραμύθια έχουν σοφία μέσα τους και τελικά αυτό που είπαμε είναι πως τα παραμύθια ενώνουν».
Δημ. Βασιλόπουλος
