Ο δάκος της ελιάς θα μπορούσε να ενταχθεί στο άρθρο 10 του Κανονισμού 1857/2006 της Επιτροπής και των Κοινοτικών Κατευθυντήριων Γραμμών, για τις Κρατικές Ενισχύσεις,
σχετικά με την αντιμετώπιση νόσων ζώων και φυτών και της προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς.
Οι ενισχύσεις θα μπορούν να χορηγούνται, στο πλαίσιο επίσημου προγράμματος πρόληψης και εκρίζωσης σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή:
• είτε για την πρόληψη και εκρίζωση νόσων ζώων και φυτών και την αντιμετώπιση της προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς, όπως ο άνθρακας των αιγοπροβάτων, το πράσινο σκουλήκι, το ρόδινο σκουλήκι κλπ.
• είτε για απώλειες που προκλήθηκαν από τις ανωτέρω αιτίες, η εκδήλωση των οποίων έχει αναγνωριστεί επίσημα από τις αρμόδιες αρχές.
Ο στόχος των μέτρων ενίσχυσης που προβλέπει η Απόφαση μπορεί να είναι είτε προληπτικός είτε αντισταθμιστικός. Στην πρώτη περίπτωση περιλαμβάνονται:
μέτρα ή αναλύσεις ανίχνευσης, εκρίζωση παρασίτων που ενδεχομένως μεταδίδουν την ασθένεια, προληπτικοί εμβολιασμοί ζώων, αγορά και χορήγηση εμβολίων, φαρμάκων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, προληπτική σφαγή ζώων, καταστροφή καλλιεργειών.
Στη δεύτερη περίπτωση, τα μέτρα ενίσχυσης αντισταθμίζουν απώλειες που προκύπτουν από σφαγή ή θανάτωση προσβεβλημένων ζώων, καταστροφή καλλιεργειών, κατόπιν διαταγής των αρμόδιων αρχών.
Όσον αφορά τα προληπτικά μέτρα, η ενίσχυση χορηγείται σε είδος μέσω επιδοτούμενων υπηρεσιών και δεν περιλαμβάνει άμεσες πληρωμές σε παραγωγούς.
Ενώ τα αντισταθμιστικά μέτρα προβλέπουν αποζημιώσεις για απώλειες ζώων ή φυτών που προκλήθηκαν από νόσους ζώων ή φυτών ή προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς καθώς και για απώλειες εισοδήματος λόγω υποχρεώσεων εφαρμογής μέτρων καραντίνας και δυσχερειών αντικατάστασης του ζωικού κεφαλαίου ή αναφύτευσης του φυτικού κεφαλαίου. Οι ενισχύσεις αυτές περιορίζονται σε απώλειες προκληθείσες από τα προαναφερθέντα και μόνο αίτια, των οποίων η εστία έχει αναγνωριστεί επίσημα από τις δημόσιες αρχές .
Σε κάθε περίπτωση οι κρατικές ενισχύσεις που προβλέπει η παρούσα Απόφαση δεν υποκαθιστούν αποζημιώσεις που απορρέουν από την προστασία της αγροτικής δραστηριότητας από πλευράς ΕΛΓΑ.
Η τήρηση των προϋποθέσεων της Απόφασης και των επίσημων προγραμμάτων καθώς και των υποχρεώσεων και δεσμεύσεων των δικαιούχων θα διαπιστώνεται μέσω ελέγχων, οι οποίοι διακρίνονται: πρώτον, σε τακτικούς και έκτακτους και δεύτερον, σε διοικητικούς, διασταυρωτικούς-μηχανογραφικούς, ελέγχους πληρωμών και επιτόπιους ελέγχους.
Άρθρο 10 (ΕΚ 1857/2006)
Ενισχύσεις για την αντιμετώπιση νόσων ζώων και φυτών και της προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς
1. Οι ενισχύσεις αποζημίωσης των γεωργών για τις δαπάνες πρόληψης και εκρίζωσης νόσων ζώων και φυτών και αντιμετώπισης της προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς στις οποίες υποβλήθηκαν και που αφορούν υγειονομικούς ελέγχους, εξετάσεις και άλλα μέτρα ανίχνευσης, αγορά και χορήγηση εμβολίων, φαρμάκων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, σφαγή και καταστροφή των ζώων και καταστροφή καλλιεργειών, συμβιβάζονται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης και απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης κατά το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης εφόσον πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις και τους όρους των παραγράφων 4 έως 8 του παρόντος άρθρου:
α) η ακαθάριστη ένταση ενίσχυσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 100 %•
β) η ενίσχυση χορηγείται σε είδος μέσω επιδοτούμενων υπηρεσιών και δεν πρέπει να περιλαμβάνει άμεσες χρηματικές πληρωμές σε παραγωγούς.
2. Οι ενισχύσεις αποζημίωσης των γεωργών για απώλειες που προκλήθηκαν από νόσους ζώων και φυτών ή προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς συμβιβάζονται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης και απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης κατά το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, εφόσον πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις και τους όρους των παραγράφων 4 έως 8 του παρό- ντος άρθρου:
α) η αποζημίωση πρέπει να υπολογίζεται μόνο σε σχέση με:
i) την αγοραία αξία των ζώων που θανατώθηκαν ή των φυτών που καταστράφηκαν από τη νόσο ή την προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς ή των ζώων που θανατώθηκαν ή των φυτών που καταστράφηκαν με εντολή των δημόσιων αρχών στο πλαίσιο υποχρεωτικού δημόσιου προγράμματος πρό- ληψης ή εκρίζωσης•
ii) απώλειες εισοδημάτων λόγω υποχρεώσεων απομόνωσης και δυσχερειών ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου ή αναφύτευσης•
β) η ακαθάριστη ένταση της ενίσχυσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 100 %•
γ) η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται σε απώλειες που προκαλούνται από νόσους των οποίων η εστία έχει αναγνωριστεί επίσημα από τις δημόσιες αρχές.
3. Από το ανώτατο ποσό των δαπανών ή ζημιών που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 πρέπει να αφαιρούνται:
α) τα ποσά που ενδεχομένως έχουν εισπραχθεί στο πλαίσιο καθεστώτων ασφάλισης• και
β) οι δαπάνες που δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω της νόσου, οι οποίες διαφορετικά θα είχαν πραγματοποιηθεί.
4. Οι ενισχύσεις πρέπει να καταβάλλονται σε σχέση με νόσους ή προσβολές από επιβλαβείς οργανισμούς για τις οποίες υφίστανται, σε κοινοτικό ή εθνικό επίπεδο, νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις. Οι ενισχύσεις πρέπει άρα να εντάσσονται στο πλαίσιο δημόσιου προγράμματος σε κοινοτικό, εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο για την πρόληψη, τον έλεγχο ή την εκρίζωση της σχετικής νόσου ή του επιβλαβούς οργανισμού. Οι νόσοι και η προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς στο πρόγραμμα, το οποίο πρέπει επίσης να περιλαμβάνει περιγραφή των σχετικών μέτρων.
5. Η ενίσχυση δεν πρέπει να συνδέεται με νόσο για την οποία η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ειδική επιβάρυνση για μέτρα ελέγχου.
6. Η ενίσχυση δεν πρέπει να συνδέεται με μέτρα για τα οποία η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ότι το κόστος τους επιβαρύνει τη γεωργική εκμετάλλευση, εκτός εάν το κόστος των εν λόγω μέτρων ενίσχυσης αντισταθμίζεται πλήρως από υποχρεωτικές επιβαρύνσεις των παραγωγών.
7. Όσον αφορά τις νόσους των ζώων, η ενίσχυση πρέπει να χορηγείται για τις νόσους που αναφέρονται στον κατάλογο νόσων των ζώων του Διεθνούς Γραφείου Επιζωοτιών ή/και στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου (14).
8. Τα καθεστώτα ενίσχυσης πρέπει να θεσπιστούν εντός τριών ετών μετά την πραγματοποίηση της δαπάνης ή της ζημίας. Η ενίσχυση πρέπει να καταβληθεί εντός τεσσάρων ετών μετά την πραγματοποίηση της δαπάνης ή της ζημίας.
