Πάγιο αίτημα της κοινωνίας αποτελεί το άνοιγμα των μετεωρολογικών δεδομένων για να μπορούν όλοι οι ερευνητές να συμμετέχουν στην ανάλυσή τους τόνισαν οι επιστήμονες οι οποίοι συμμετείχαν σε εκδήλωση που διοργάνωσε σήμερα το Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
Όπως τόνισε στην ομιλία της η καθηγήτρια του τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Ελένη Κατράγκου, οι νέες πολιτικές υποστηρίζουν την ανοιχτή διάθεση δεδομένων για καλύτερη υποστήριξη της έρευνας και καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Στην κατεύθυνση αυτή, το ΑΠΘ μπορεί να υποστηρίξει ένα ενιαίο δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών με την χαρτογράφηση των υπαρχόντων υδρο-μετεωρολογικών σταθμών ανά φορέα, συμβουλευτική στην τοποθέτηση νέων υδρο-μετεωρολογικών σταθμών, συστηματική αποθήκευση μετεωρολογικών δεδομένων και δημιουργία κοινού πρωτοκόλλου αρχειοθέτησης δεδομένων που ακολουθούν Ευρωπαϊκές πολιτικές.
«Ακόμη, μπορεί να συμβάλει στη διόρθωση και έλεγχο ποιότητας των μετεωρολογικών δεδομένων πριν τη διάθεσή τους, την κεντρική διάθεση μετεωρολογικών δεδομένων σε τελικούς χρήστες, την άμεση ενημέρωση για προβλήματα στη λειτουργία σταθμών ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη αποκατάστασή τους και στο άνοιγμα δεδομένων σε διεθνείς φορείς ».
Αναφερόμενη στο ερευνητικό έργο του ΑΠΘ σε σχέση με το κλίμα, σημείωσε ότι συμβάλει με συγκεκριμένο τρόπο στο Παγκόσμιο Πρόγραμμα Έρευνας για το Κλίμα (World Climate Research Program – WCRP), έχει συντονιστικό ρόλο στο πυλώνα των περιοχικών κλιματικών προσομοιώσεων για την περιοχή της Ευρώπης στο παγκόσμιο πρόγραμμα CORDEX, συμμετέχει σε ερευνητικά προγράμματα και προγράμματα παροχής κλιματικών υπηρεσιών και συνεργάζεται ενεργά με ιδιωτικούς φορείς για τη δημιουργία νέων ερευνητικών προϊόντων με στοιχεία καινοτομίας.
Η κ.Κατράγκου ανακοίνωσε επίσης ότι με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης – ΕΣΠΑ 2021-2027- πρόγραμμα Κεντρικής Μακεδονίας, το ΑΠΘ θα προχωρήσει στην αναβάθμιση των υπολογιστικών υποδομών του για τη διαχείριση μεγάλου όγκου μετεωρολογικών και κλιματικών δεδομένων με σκοπό τη μελέτη της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια του τμήματος Γεωλογίας, τα δίκτυα παρακολούθησης του κλιματικού συστήματος είναι πολύτιμα για τη μελέτη του κλίματος και της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, το Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας στο ΑΠΘ λειτουργεί τον (πρώτο) μετεωρολογικό σταθμό στο ΑΠΘ από το 1930, συντηρεί ακόμα 2 τηλεμετρικούς μετεωρολογικούς σταθμούς στην ΠΚΜ, λειτουργεί το Κέντρο Εκπαιδεύσεων Ορεινών Αγώνων (1725 m) , διαχειρίζεται το Επιστημονικό Κέντρο Ολύμπου στον ‘Αγιο Αντώνιο (2817 m), έχει τοποθετήσει μετεωρολογικό ραντάρ στο ΚΕΔΕΚ-ΑΠΘ και θα αποκτήσει και νέο πρότυπο μετεωρολογικό σταθμό.
Η εκδήλωση με θέμα «Έρευνα και ερευνητικές υποδομές για τη μελέτη του κλίματος και της κλιματικής αλλαγής» πραγματοποιήθηκε με αφορμή την ολοκλήρωση του ερευνητικού έργου UpClim, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας«Ελλάδα2.0» (φορέας υλοποίησης: ΕΛΙΔΕΚ).
Το UpClim στοχεύει στην αναβάθμιση του κλιματικού μοντέλου που εφαρμόζεται στο Αριστοτέλειο, με στόχο την παραγωγή πιο αξιόπιστων περιοχικών κλιματικών προσομοιώσεων. Οι βελτιώσεις του μοντέλου βασίζονται στα διεθνή πρωτόκολλα του World Climate Research Program, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μελέτη του αστικού περιβάλλοντος, αξιοποιώντας δεδομένα τηλεπισκόπησης για τη βελτίωση της προσομοίωσης του αστικού κλίματος.
Το έργο συντονίζεται από τον Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου, ενώ συμμετέχει ως συνεργαζόμενος φορέας το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), μέσω του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών. Επιστημονική υπεύθυνη είναι η Καθηγήτρια του Τμήματος Γεωλογίας Ελένη Κατράγκου, Αντιπρόεδρος του Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας και Καινοτομίας (ΚΕΔΕΚ).
Το αναβαθμισμένο μοντέλο θα συμμετάσχει στις προσομοιώσεις του διεθνούς δικτύου CORDEX, συμβάλλοντας στη δημιουργία κλιματικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται στις εκθέσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).
Τα δεδομένα θα είναι ανοιχτά, σύμφωνα με τις αρχές FAIR, και θα διατίθενται μέσα από έγκυρες ευρωπαϊκές πλατφόρμες, όπως η Copernicus Climate Change Service, προσφέροντας στην κοινωνία και στους φορείς λήψης αποφάσεων αξιόπιστα επιστημονικά εργαλεία για τη χάραξη στρατηγικών προσαρμογής και μετριασμού της κλιματικής αλλαγής.
πηγή ΑΠΕ ΜΠΕ
*Επισυνάπτονται εικόνες που παραχωρήθηκαν από το έργο UpClim
Eικόνα 1: Η αποτύπωση της πόλης του Παρισιού (χρήσεις Γης) με τη χρήση δεδομένων τηλεπισκόπησης
Εικόνα 2: Κλιματικός χάρτης θερμοκρασίας της Ευρώπης με χωρική ανάλυση 12 Κm, με προσομοιώσεις του αναβαθμισμένου κλιματικού μοντέλου WRF.
Εικόνα 3: Βελτίωση της αναπαράστασης του φαινομένου της αστικής νησίδας θερμότητας κατά τις νυχτερινές ώρες, σε κλιματικές προσομοιώσεις του WRF. Οι διαφορές της θερμοκρασίας αφορούν δύο κλιματικές προσομοιώσεις, η μία εκ των οποίων έχει κάνει χρήση δεδομένων τηλεπισκόπησης για τη βελτίωση της αναπαράστασης του αστικού περιβάλλοντος. Απεικονίζεται η ευρύτερη περιοχή του Παρισιού σε προσομοιώσεις με χωρική ανάλυση 2 x 2 χλμ.
Εικόνα 4. Χάρτης του μετεωρολογικού δικτύου του UpClim με σταθμούς από ΑΠΘ, ΥΠΕΚ, ΠΚΜ, ΕCODEV
