Μείωση της παιδικής παχυσαρκίας μεσοσταθμικά 7% σε παιδιά με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία παρατηρήθηκε σε σχολεία της Πάτρας μόλις σε ένα χρόνο που εφαρμόστηκε πιλοτικά το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας Health4Eukids, που συντονίζεται από το Παν/μιο Πατρών και την 6η ΥΠΕ, και το οποίο εφαρμόζεται την τελευταία τριετία.
Όπως τονίζει σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου ο καθηγητής Υγιεινής, του Τμήματος Ιατρικής, του Παν/μιου Πατρών, επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος Απόστολος Βανταράκης, είναι άκρως σημαντικό να εξατομικεύονται οι δράσεις σε επίπεδο κοινότητας, με έμφαση τη δημιουργικότητα και τη διασκέδαση. «Το πρόγραμμα που αφορά μία κοινή δράση σε 14 χώρες προσεγγίζει το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας με έναν ολοκληρωμένο, καινοτόμο και δημιουργικό σχεδιασμό που εξετάζει τα διάφορα στάδια της ανάπτυξης ενός παιδιού, ξεκινώντας από τη βάση, την πρώτη ώρα της ζωής του. Τα στάδια του έργου είναι: η πρώιμη υποστήριξη του θηλασμού, η υποστήριξη των παιδιών σχολικής ηλικίας και η ενδυνάμωση των οικογενειών και των επαγγελματιών. Η επιτυχία που καταγράφηκε στην αύξηση των ποσοστών θηλασμού, στην αύξηση της σωματικής δραστηριότητας ανάμεσα στα παιδιά σχολικής ηλικίας, και στην ενδυνάμωση των οικογενειών μέσω ενημερωμένων επιλογών τρόπου ζωής, καθιστά δυνατή την υιοθέτηση παρόμοιων μεθόδων σε όλη την Ευρώπη. Με συνεχή υποστήριξη και επέκταση, αυτό το έργο με τις παρεμβάσεις που προτείνει θα μπορούσε να έχει μεγάλο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία μειώνοντας τον αριθμό των παιδιών με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία».
Σημαντική αύξηση στο εξωτερικό παιχνίδι
Το πρόγραμμα που εφαρμόστηκε στην Πάτρα, σύμφωνα με τον κ. Βανταράκη, βασίστηκε σε ένα επιτυχημένο γερμανικό εκπαιδευτικό παρεμβατικό μοντέλο και υλοποιήθηκε σε δύο δημοτικά σχολεία το 2024 και τέσσερα σχολεία το 2025, με στόχο την αύξηση του ενεργού τρόπου ζωής και την επιλογή υγιεινότερων διατροφικών επιλογών. «Η προσέγγιση περιλάμβανε τόσο εκπαιδευτικές ενότητες για τη βελτίωση της ζωής των παιδιών όσο και διασκεδαστικές δραστηριότητες για τη συμμετοχή τους και τον ενεργό τρόπο ζωής τους. Το καθημερινό ενεργό εξωτερικό παιχνίδι αυξήθηκε από 76% σε 84,6% στο σχολείο Α και από 72% σε 87,4% στο σχολείο Β ένα χρόνο μετά την παρέμβαση και ακόμα περισσότερο το 2ο έτος της παρέμβασης. Επιπλέον, το ποσοστό των παιδιών με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία μειώθηκε από 25,7% συνολικά στην αρχή της παρέμβασης κατά 6%, μόλις σε ένα χρόνο».
Ενδυνάμωση των Οικογενειών
Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του ο καθηγητής αναφέρει ότι δημιουργήθηκε εκπαιδευτικό υλικό και χρησιμοποιήθηκε πιλοτικά στην εκπαίδευση με 4 ώρες σύγχρονης διδασκαλίας σε 48 επαγγελματίες υγείας, της νέας μεθοδολογίας συμβουλευτικής για αλλαγή του τρόπου ζωής και τους δόθηκαν τα εργαλεία που χρειάζονταν για να βοηθήσουν τις οικογένειες που παρακολουθούν. Η μέθοδός όπως επισημαίνει ο επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος, βοήθησε τις οικογένειες μέσω των επαγγελματιών να δουν τις αλλαγές στη στάση τους και να δεσμευτούν να τις εφαρμόσουν επειδή τις επέλεγαν από μόνες τους.
Τρίτη παγκοσμίως η Ελλάδα στην παιδική – εφηβική παχυσαρκία
Όπως λέει ο κ. Βανταράκης, η παιδική παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Ευρώπη, με τρομακτικές επιπτώσεις για το μέλλον των παιδιών. «Τα ποσοστά παχυσαρκίας παγκοσμίως έχουν υπερτριπλασιαστεί σε σχέση με το 1975, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Στις τάξεις παιδιών και εφήβων, έχουν μάλιστα αυξηθεί σχεδόν πέντε φορές. Μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, εκτιμάται ότι περίπου 250 εκατομμύρια παιδιά θα είναι παχύσαρκα. Σε ρεπορτάζ των “Financial Times” και βάσει των στοιχείων του NCD-RisC – ενός δικτύου επιστημόνων υγείας σε όλο τον κόσμο, που καταγράφει τους κινδύνους για τις μεταδοτικές ασθένειες – η Ελλάδα φιγουράρει ενδεικτικά πρώτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τρίτη παγκοσμίως, σε σχετικό γράφημα, για τις ηλικίες 5-19 ετών, σε “επιλεγμένες χώρες με υψηλό εισόδημα”. Πολυπαραγοντικό, το πρόβλημα είναι υγειονομικό, ηθικό, αλλά και οικονομικό». Η παιδική παχυσαρκία είναι μία ασθένεια της εποχής για τα παιδιά και θα τη βρούμε μπροστά μας, γιατί τα περισσότερα παιδιά θα αποκτήσουν χρόνια νοσήματα. Άρα δεν μπορούμε με φεστιβάλ, ή αποσπασματικές δράσεις να συζητάμε για την παιδική παχυσαρκία. Χρειάζεται μονιμότητα στις σχολικές δράσεις και αλλαγή στο αναλυτικό πρόγραμμα. Να μπει σε όλα τα σχολεία (γιατί σε ορισμένα υπάρχει) μια ώρα τη βδομάδα στο πρόγραμμα των δημοτικών μάθημα για διατροφή και προαγωγή της υγείας, καταλήγει ο καθηγητής Υγιεινής, του Τμήματος Ιατρικής, του Παν/μιου Πατρών, Απόστολος Βανταράκης.
