Από την 1η Ιανουαρίου 2026, ο χρόνος παραγραφής των νέων ασφαλιστικών οφειλών στον ΕΦΚΑ μειώνεται από τα 10 στα 5 χρόνια, για όσες οφειλές δημιουργηθούν και βεβαιωθούν ως ληξιπρόθεσμες από το νέο έτος και μετά, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει γίνει κάποια ενέργεια για την είσπραξή τους μέσα σε αυτό το διάστημα, περιορίζοντας έτσι τη μακροχρόνια οικονομική επιβάρυνση και διευκολύνοντας την επανεκκίνηση επαγγελματιών.
- Η αλλαγή αφορά οφειλές που θα γεννηθούν από 1/1/2026 και μετά.
- Χρέη που δημιουργήθηκαν πριν το 2026 παραμένουν υπό το καθεστώς των 10 ετών παραγραφής, ακόμα κι αν εντοπιστούν αργότερα.
- Η παραγραφή είναι εφικτή εφόσον δεν έχουν βεβαιωθεί/ειδοποιηθεί για αυτές τις οφειλές εντός της 5ετίας από την ημερομηνία που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες.
- Η αλλαγή αυτή βοηθά ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις να μην είναι “όμηροι” παλαιών χρεών και διευκολύνει την επαγγελματική τους επανεκκίνηση.
Η σημασία της ρύθμισης αποτυπώνεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για το γ’ τρίμηνο του 2025, τα οποία αποκαλύπτουν τη μεγάλη πίεση στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
- Συνολικό ύψος οφειλών: 50,68 δισ. ευρώ
- Αριθμός οφειλετών: περίπου 2,2 εκατ. ΑΦΜ
Η κατανομή των χρεών δείχνει έντονες ανισότητες:
- Το 74% των οφειλετών (περίπου 1,6 εκατ.) χρωστά ποσά έως 15.000 ευρώ.
- Αντίθετα, μόλις 2.904 μεγάλοι οφειλέτες, με χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ ο καθένας, συγκεντρώνουν το 24,2% του συνολικού χρέους.
Τι σημαίνει πρακτικά η 5ετής παραγραφή για τους ασφαλισμένους
Η μετάβαση στην πενταετία περιορίζει σημαντικά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ένας πολίτης ή επαγγελματίας παραμένει «όμηρος» παλαιών ασφαλιστικών χρεών που δεν αναζητήθηκαν έγκαιρα από τη διοίκηση.
Ωστόσο, οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή σε δύο κρίσιμα σημεία:
- Η παραγραφή δεν εφαρμόζεται αυτόματα σε όλες τις περιπτώσεις, ούτε αφορά αναδρομικά παλαιές οφειλές.
- Η παραγραφή εισφορών δεν συνεπάγεται αυτόματα αναγνώριση ασφαλιστικού χρόνου για σύνταξη. Ο ασφαλισμένος διατηρεί τη δυνατότητα να καταβάλει τις εισφορές οικειοθελώς, εφόσον επιθυμεί να αξιοποιήσει τον χρόνο ασφάλισης.
Το νέο πλαίσιο παραγραφής του e-ΕΦΚΑ από το 2026 αποτελεί μια σημαντική θεσμική αλλαγή με κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις. Μειώνει τη χρονική αβεβαιότητα για τους ασφαλισμένους, αλλά ταυτόχρονα μεταφέρει το βάρος στην αποτελεσματικότητα της διοίκησης και στην έγκαιρη είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών, σε μια περίοδο που τα χρέη προς τα ταμεία παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
