Η συμφωνία εκεχειρίας για τη Γάζα αποτελεί σημαντική ιστορική εξέλιξη. Ο Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε τον αρχικό στόχο, ο οποίος επισφραγίστηκε με τη διάσκεψη στο Σαρμ Ελ Σέιχ. Όμως, αυτό είναι μόνο η αρχή μιας μακράς διαδικασίας που θα πρέπει να έχει ως σκοπό την εμπέδωση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο πλευρές, προϋπόθεση αναγκαία για την επανεκκίνηση της συζήτησης για λύση δύο κρατών.
Η συμφωνία εκεχειρίας πρέπει να λειτουργήσει. Είναι ευκαιρία, για να ανοίξει ο δρόμος για την επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής. Η απελευθέρωση των ομήρων – με αποστολή των σορών – και ο αφοπλισμός της Χαμάς είναι ελάχιστες προϋποθέσεις επιτυχίας. Ταυτόχρονα, η μετακίνηση των ισραηλινών δυνάμεων στη συμφωνηθείσα ζώνη, η μεταβίβαση της εξουσίας στη Γάζα σε νέα παλαιστινιακή διοίκηση, μέσω εκλογών, αποτελούν προτεραιότητα. Και, φυσικά, αν όλα αυτά επιτευχθούν, η αναβίωση των Συμφωνιών του Αβραάμ καθίσταται απαραίτητη για την αποκατάσταση της επικοινωνίας Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας. Αυτό μπορεί να αποτελέσει πρόπλασμα για τηνκανονικοποίηση των σχέσεων Ισραηλινών και Αράβων.
Το ζήτημα είναι ο σεβασμός όλων στη συμφωνία εκεχειρίας και ο βαθμός ετοιμότητας των ΗΠΑ να διατηρήσουν παρουσία. Οι προβλέψεις πρέπει να γίνουν αποτελέσματα, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η περιοχή δεν θα επιστρέψει στη βία. Γι’ αυτό απαιτείται σαφές πλαίσιο παρακολούθησης της εφαρμογής των συμφωνηθέντων. Η Χαμάς έχει ήδη ξεκινήσει κλεφτοπόλεμο με φατρίες εντός Γάζας, γεγονός που αποδεικνύει πόσο δύσκολη είναι η εξίσωση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ρόλος της Ελλάδας είναι διακριτός. Η χώρα μας μπορεί να αποτελέσει γέφυρα μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, καθώς διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο και ισχυρή στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Η Ελλάδα και μπορεί και θα παίξει τον ρόλο του «έντιμου συνομιλητή», με ενεργή παρουσία στη διαδικασία υλοποίησης της συμφωνίας. Άλλωστε, είναι λίγες οι χώρες που έχουν σχέση εμπιστοσύνης και με τις δύο πλευρές, πράγμα που καθιστά την πατρίδα μας πόλο αξιοπιστίας. Επιπλέον, η Αθήνα είναι αποφασισμένη να συμβάλει στην ανοικοδόμηση της Γάζας. Με όχημα την «ήπια ισχύ», η χώρα μας έχει την ευκαιρία να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή, έχοντας το βλέμμα στραμμένο και στους χριστιανικούς πληθυσμούς της γειτονιάς. Οι συνθήκες ασφάλειας για εκείνους είναι ακόμα αβέβαιες. Όσο για την παρουσία του Κ. Μητσοτάκη στη «Διάσκεψη Ειρήνης», δεν ήταν αυτονόητη, πράγμα που σημαίνει ότι κατέχουμε κανονικά θέση στο τραπέζι των συζητήσεων, ως δύναμη ευθύνης και σταθερότητας.
Η Τουρκία, ως μια εκ των χωρών που μιλούσαν εκ μέρους της Χαμάς, διεκδικεί παρουσία, όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Η Ουάσιγκτον περιμένει από την Άγκυρα να συνδυάσει τα ασυνδύαστα: να χαλιναγωγήσει τη Χαμάς και να περιορίσει την προσπάθεια ριζοσπαστικοποίησης της νέας γενιάς. Η Τουρκία επιζητά ρόλο, καθώς προσπαθεί να καταστεί ηγέτιδα του σουνιτικού κόσμου. Εκτός αυτού, η Άγκυρα συχνά προβάλλει ως «πολύφερνη νύφη» στις εμπόλεμες ζώνες, αφού είναι διατεθειμένη να στέλνει στρατεύματα όποτε της ζητηθεί.
Η αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή έχει πλήρως ανατραπεί. Οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν ριζικά, με το Ισραήλ να πετυχαίνει την αποδυνάμωση της Χαμάς και την υποβάθμιση των δυνατοτήτων του Ιράν, διατηρώντας σταθερά τον ρόλο του κρίσιμου εταίρου των ΗΠΑ. Από την άλλη, η Χαμάς θα προσπαθήσει να αναστηθεί, όμως για την ώρα ο επανοπλισμός της θεωρείται απίθανος. Ίσως να επιχειρήσει να επανακάμψει πολιτικά μέσα από τις μελλοντικές εκλογές, αν και η δημοτικότητά της στους κόλπους της παλαιστινιακής κοινωνίας μειώνεται. Η δε Σαουδική Αραβία και το Κατάρ θωρακίζουν τη θέση τους στον αραβικό κόσμο, ενώ η Αίγυπτος διατηρεί τον ιστορικό της ρόλο. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη έχασε ακόμα μια ευκαιρία ανάληψης πρωτοβουλίας και προβολής ισχύος. Τουλάχιστον, τα γρήγορα βήματα προς την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας δημιουργούν παράθυρο αισιοδοξίας. Το μέλλον είναι απρόβλεπτο και οι μεταβολές ραγδαίες. Κανένας πλέον δεν διαθέτει την πολυτέλεια του χρόνου και των πειραματισμών.
