Συμπληρώθηκαν 76 χρόνια από την ίδρυση της θρυλικής ΕΠΟΝ από τις 23 Φλεβάρη του 1943. Βασικός φορέας και αιμοδότης της ΕΠΟΝ ήταν η θρυλική ΟΚΝΕ. (Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας).
Ένα χρόνο πριν, στις 5 Φλεβάρη 1942, στην Αθήνα, με πρωτοβουλία της ΟΚΝΕ, ιδρύθηκε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο Νέων (ΕΑΜ Νέων) Σε αυτό, εκτός από την ΟΚΝΕ, συμμετείχαν και άλλες νεολαιίστικες οργανώσεις. («Φιλική Εταιρεία Νέων», «Ελευθερία», «Σοσιαλιστική Επαναστατική Πρωτοπορία Ελλάδας» και «Δημοκρατική Ένωση Νέων».)
Περίπου ένα χρόνο αργότερα και κάτω από βαριά παρανομία, στις 14 Γενάρη 1943, συνήλθε η Ολομέλεια της ΚΕ του ΕΑΜ Νέων και αποφάσισε την ίδρυση της ενιαίας οργάνωσης της νέας γενιάς. Στις 23 Φλεβάρη 1943, στους Αμπελόκηπους, με πρόταση της ΟΚΝΕ και με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των οργανώσεων νέων που συμμετείχαν στο ΕΑΜ Νέων, καθώς και άλλων νεολαιίστικων οργανώσεων, πραγματοποιήθηκε η σύσκεψη εκείνη που κατέληξε στην απόφαση ίδρυσης της ΕΠΟΝ, με αυτοδιάλυση των οργανώσεων που συμμετείχαν στην ίδρυσή της.
Η ΕΠΟΝ ανέπτυξε τεράστια ηρωική εθνικοαπελευθερωτική, διαπαιδαγωγητική και μορφωτική δράση, έδωσε στη νεολαία άφθαστα πρότυπα αυτοθυσίας και λαϊκής αλληλεγγύης. Πάνω από 32.000 ΕΠΟΝίτες πολέμησαν στον ΕΛΑΣ, τις παραμονές της απελευθέρωσης η ΕΠΟΝ αριθμούσε 640.000 νέους και νέες μαζί με τα Αετόπουλα. Χιλιάδες ΕΠΟΝίτες βρήκαν ηρωικό θάνατο στα χιτλερικά στρατόπεδα και στις μάχες με τους κατακτητές και τους ταγματασφαλίτες. Οι περισσότεροι από τους ΕΛΑΣίτες της Αθήνας και του Πειραιά ήταν μέλη της ΕΠΟΝ και οι μισοί από τους νεκρούς ΕΛΑΣίτες ήταν ΕΠΟΝίτες».
Η ΕΠΟΝ συνεχίζει τη δράση της και μετά την απελευθέρωση. Ρίχνεται στη μάχη της ανοικοδόμησης των περιοχών και των υποδομών που έχουν καταστρέψει οι Γερμανοί, συμμετέχει στη μάχη της Αθήνας το Δεκέμβρη του ’44, αναπτύσσει πλούσιο εκπολιτιστικό και παιδαγωγικό έργο αφύπνισης της νέας γενιάς. Στις 13 Γενάρη του 1946 συγκαλείται στην Αθήνα το 1ο της Συνέδριο με τη συμμετοχή πλήθους νέων, αντιπροσώπων από όλες τις γωνιές της Ελλάδας.
Τα ιδανικά της οργανωμένης πάλης που εμφύσησε στη νεολαία, ήταν αρκετά για να ανησυχήσουν το κράτος και το παρακράτος, που έβαλαν σε εφαρμογή τα σχέδια εξόντωσης της ΕΠΟΝ. Έτσι, το 1946, πάνω από 1.500 ΕΠΟΝίτες δολοφονούνται. Χιλιάδες σέρνονται στα στρατοδικεία. Άλλοι πηγαίνουν στις φυλακές και στις εξορίες.
Στις 28 Φλεβάρη του 1947, με απόφαση του Πρωτοδικείου της Αθήνας, αποφασίζεται η διάλυση της ΕΠΟΝ. Ανάμεσα στις κατηγορίες είναι ότι προσπάθησε να …«υποκλέψει το μυστικό της ατομικής βόμβας» και να το παραδώσει στους Σοβιετικούς!
Στα τέλη του 1947, με τον περιβόητο Νόμο 509, τίθεται εκτός νόμου. Παρ’ όλες τις διώξεις, η ΕΠΟΝ δε διαλύεται, αλλά περνά στην παρανομία, όπου συνεχίζει τον αγώνα της.
Την περίοδο της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης, του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, η ΕΠΟΝ δρα στις πόλεις, σηκώνοντας σημαντικό βάρος της δουλειάς του Κόμματος στη νεολαία και συνεχίζει την παράνομη δράση της μέχρι το 1957 – 1958.
Σήμερα μελετάμε, διδασκόμαστε την πείρα των αγώνων του λαού μας και της νεολαίας. Τιμάμε την Ιστορία μας με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Καλούμε τον ελληνικό λαό και τη νεολαία σε επαγρύπνηση. Οι εξελίξεις στην περιοχή μας, Βαλκάνια που ΝΑΤΟποιούνται, Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο, Μέση Ανατολή είναι πολύ ανησυχητικές. Βρίσκονται στο μάτι των ιμπεριαλιστών, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ αλλά και τηε Ρωσίας και Κίνας που ορέγονται τον ενεργειακό πλούτο και τους δρόμους μεταφοράς του. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τα άλλα αστικά κόμματα ετοιμάζουν μερίδιο για την τάξη τους με οδυνηρές συνέπειες για τα παιδιά του λαού.
Οι λαοί της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών δεν έχουν να μοιράσουν τίποτα. Αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα, τα προβλήματα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, ζούνε τις ίδιες αγωνίες και το συμφέρον τους βρίσκεται στην ανάπτυξη της κοινής πάλης για τα δικά τους συμφέροντα, ενάντια στους εκμεταλλευτές τους για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση που θα ικανοποιεί τις λαϊκές ανάγκες.
Καλούμε τον ελληνικό λαό σε ετοιμότητα και επαγρύπνηση. Δυναμώνουμε την πάλη μας ενάντια στην επικίνδυνη πολιτική εμπλοκής της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και σχεδιασμούς, κόντρα στα καλέσματα συναίνεσης για τα λεγόμενα «εθνικά θέματα», που στην ουσία εξυπηρετούν τα συμφέροντα και τις επιλογές του κεφαλαίου. Η Συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ δεν λύνει αλλά περιπλέκει ακόμη περισσότερο τους λαούς στις ορέξεις των ιμπεριαλιστών. Το πρόβλημα δεν είναι στο ονοματολογικό που παραπλανητικά εστιάζουν τα αστικά κόμματα αλλά στην δέσμευση ακόμη μίας χώρας στις υπηρεσίες του πολεμικού τους μηχανισμού του ΝΑΤΟ.
Στις νέες πολιτικές αναμετρήσεις που έχουμε μπροστά μας, δημοτικές, περιφερειακές, ευρωεκλογές και βουλευτικές εκλογές ο λαός πιο ώριμος και πιο έμπειρος να ενισχύσει με όλες του τις δυνάμεις, να στηρίξει το μόνο κόμμα που στάθηκε δίπλα του σε κάθε δύσκολη στιγμή της πορείας του. Το κόμμα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, το τιμημένο ΚΚΕ. Το κόμμα τροφοδοτήθηκε από τους νέους της ΕΠΟΝ τότε, και συνεχίζει να τροφοδοτείται από την νεολαία, κύρια μέσα από την οργάνωση της ΚΝΕ σήμερα. Το κόμμα που αναμετρήθηκε και έγινε ο φόβος και τρόμος του κάθε ναζιστή, προδότη ή φασίστα. Το κόμμα που είναι το μόνο πραγματικό εμπόδιο στη ανάπτυξη των νεοναζιστών σήμερα.
Τον καλούμε να απαιτήσει δυναμικά:
Απεμπλοκή της Ελλάδας από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και πολέμους – Καμιά αλλαγή των συνόρων και των συνθηκών που τα καθορίζουν.
Να κλείσει η Βάση της Σούδας και όλες οι Ευρωατλαντικές Βάσεις και τα στρατηγεία που υπάρχουν στην Ελλάδα.
Αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ με το λαό νοικοκύρη στον τόπο του.
Αυτό είναι το σημερινό νόημα του γιορτασμού και της μνήμης της θρυλικής ΕΠΟΝ.
