Το κεντρικότερο σημείο ανταπόκρισης του προαστιακού σιδηροδρόμου με γραμμή του μετρό στα βορειοανατολικά της Αθήνας, μία λεωφόρος στο Χαλάνδρι, ακόμη κι ένα μέγαρο τεσσάρων κτηρίων έχουν το ίδιο όνομα: Δουκίσσης Πλακεντίας. Πίσω από αυτή την ονομασία κρύβεται μια γυναίκα που υπήρξε ταυτόχρονα μυθιστορηματική και αινιγματική, με μια ζωή που ακροβατεί ανάμεσα στην ιστορία και τον θρύλο.
Η Σοφία ντε Μαρμπουά, γνωστή ως Δούκισσα της Πλακεντίας, «συστήνεται» στο κοινό της Θεσσαλονίκης τον Μάρτιο, μέσα από έναν αφηγηματικό μονόλογο που παρουσιάζεται στο Θέατρο Αριστοτέλειον, σε σκηνοθεσία Γιώργου Νανούρη και με τη Μαρία Κίτσου στον κεντρικό ρόλο. «Είναι ένας αφηγηματικός μονόλογος που ουσιαστικά μας συστήνει αυτή τη γυναίκα. Μέσα από τη γνωριμία με τη Δούκισσα γίνεται και μια μικρή ιστορική αναδρομή σε γεγονότα που αφορούν στην Ελλάδα», σημειώνει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης, ο οποίος υπογράφει επίσης το κείμενο και τους φωτισμούς της παράστασης.
Φιλελληνίδα και βαθύπλουτη, η Δούκισσα της Πλακεντίας υπήρξε μία από τις μεγάλες ευεργέτιδες της χώρας, καθώς στήριξε οικονομικά την Ελλάδα μετά την Επανάσταση του 1821. «Βοήθησε πάρα πολύ τη χώρα μας. Αγάπησε την Ελλάδα, έζησε εδώ, έκανε πολλά έργα εδώ και πέθανε εδώ», τονίζει ο κ. Νανούρης.
Αφορμή για τη δημιουργία της παράστασης αποτέλεσε, όπως εξηγεί, η περιέργεια για το πρόσωπο πίσω από ένα όνομα τόσο γνωστό στους Έλληνες, αλλά ταυτόχρονα τόσο άγνωστο ως προσωπικότητα. Ωστόσο, αυτό που τον συγκλόνισε περισσότερο ήταν η τραγική ιδιωτική πλευρά της ιστορίας της. «Με παρακίνησε η προσωπική της ιστορία, που έχει σχέση με τον θάνατο της κόρης της, τον οποίο δεν άντεξε. Γι’ αυτό ταρίχευσε το παιδί και ζούσε μαζί με το ταριχευμένο πτώμα δέκα χρόνια», υπογραμμίζει. Οπότε ο μονόλογος, πέρα από την ιστορική διάσταση, εστιάζει και στο βαθύ ανθρώπινο δράμα μιας γυναίκας που βρέθηκε αντιμέτωπη με την απώλεια και την απόλυτη μοναξιά. Παράλληλα, όμως, η παράσταση δεν μένει μόνο στη συγκίνηση. Όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης, διαθέτει και δόσεις χιούμορ, που λειτουργούν ως ανάσα μέσα στη σκοτεινή διαδρομή της ηρωίδας.
Ο Γιώργος Νανούρης, έχοντας ήδη εμπειρία από παραστάσεις μονολόγου, επισημαίνει πως τέτοιου είδους έργα είναι «πολύ προσωπικά και χειροποίητα» και στηρίζονται πρωτίστως στην ερμηνεία, αφού «είναι ένας άνθρωπος μόνος του πάνω στη σκηνή».
Τον ρόλο της «Δούκισσας της Πλακεντίας» λοιπόν αναλαμβάνει η Μαρία Κίτσου, με τον σκηνοθέτη να εξηγεί ότι η συνεργασία τους ήταν επιθυμία χρόνων. «Τη Μαρία τη γνωρίζω πολλά χρόνια και πάντα ψάχναμε μια αφορμή να συνεργαστούμε. Τώρα ήρθε το πλήρωμα του χρόνου», αναφέρει, προσθέτοντας πως η ηθοποιός μπορεί να αποδώσει τις έντονες ψυχολογικές διακυμάνσεις της ηρωίδας. «Ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα, με πολλά σκαμπανεβάσματα. Χρειάζεται ένας ηθοποιός που να μπορεί να περάσει από όλες αυτές τις ψυχολογικές διακυμάνσεις. Η Μαρία μπορεί να το κάνει πολύ φυσικά, ενώ είναι πάρα πολύ δύσκολο», σημειώνει.
Η σκηνοθετική γραμμή ακολουθεί μινιμαλιστικά μέσα, με λιτότητα αλλά και ουσία, δημιουργώντας μια ατμοσφαιρική αφήγηση που, όπως λέει ο ίδιος, καθηλώνει το κοινό. «Δεν ακούγεται κιχ στην αίθουσα», αναφέρει χαρακτηριστικά από την εμπειρία των παραστάσεων στην Αθήνα.
Τέλος, ο κ. Νανούρης υπογραμμίζει πως η Δούκισσα της Πλακεντίας υπήρξε μια γυναίκα μπροστά από την εποχή της. Αν και έζησε σχεδόν 200 χρόνια πριν, ήταν «πολύ απελευθερωμένη» και έκανε πράγματα που ακόμη και σήμερα οι κοινωνίες προσπαθούν να κατακτήσουν για τις γυναίκες.
Η παράσταση «Η Δούκισσα της Πλακεντίας» έρχεται στο Θέατρο Αριστοτέλειον, την Παρασκευή 6 και το Σάββατο 7 Μαρτίου, στις 9 το βράδυ και την Κυριακή 8 Μαρτίου, στις 7 το απόγευμα.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
*Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα
ΠΗΓΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ
