Εδώ και πολλές δεκαετίες, το έργο του ταξιδεύει στα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου. Χρειάστηκε όμως να φτάσουμε στο σήμερα για να παρουσιαστεί ολοκληρωμένα στο ελληνικό κοινό, μέσα από μια έκθεση που φωτίζει την πιο άγνωστη, πειραματική και τολμηρή πλευρά ενός από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους καλλιτέχνες. Ο Martial Raysse, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής σύγχρονης τέχνης, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μέσα από τη μεγάλη έκθεση «Martial Raysse. Sinéma» στο MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στη Θεσσαλονίκη.
Η έκθεση, φιλοξενείται στο Μουσείο από τις 11 Φεβρουαρίου και σήμερα εγκαινιάζεται επίσημα, παρουσία του Alban Raysse, προέδρου του Fonds Martial Raysse και γιου του καλλιτέχνη. «Η συγκεκριμένη έκθεση είναι μια μεγάλη τιμή και ένα μεγάλο προνόμιο για το μουσείο. Στην Ελλάδα δεν τον γνωρίζουμε ιδιαίτερα, αλλά τώρα έχει έρθει η στιγμή να τον μάθουμε», τόνισε στη διάρκεια της ξενάγησης των δημοσιογράφων η καλλιτεχνική διευθύντρια του MOMus και επιμελήτρια των δύο εκθέσεων, Θούλη Μισιρλόγλου. Και πράγματι, η έκθεση ανοίγει για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό ένα πολυσχιδές, τολμηρό και βαθιά προσωπικό σύμπαν, το οποίο εκτείνεται από τη ζωγραφική και το σχέδιο έως το φιλμ και τη βιντεοτέχνη.
Ο Raysse συγκαταλέγεται στις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της ευρωπαϊκής pop art, χωρίς ωστόσο να εγκλωβίζεται σε αυτήν. «Δεν είναι ο Warhol της Ευρώπης. Έχουν τελείως διαφορετική προσέγγιση, αν και κινούνται μέσα σε ένα κοινό πλαίσιο», σημείωσε η κ. Μισιρλόγλου, εξηγώντας πως, σε αντίθεση με τον αμερικανικό εντυπωσιασμό, ο Raysse επιλέγει «την ανώνυμη γυναίκα της μόδας και όχι τη Marilyn Monroe», προτείνοντας μια πιο υπαινικτική, ποιητική και αμφίσημη ανάγνωση της σύγχρονης εικόνας.
Η έκθεση στο MOMus εστιάζει κυρίως στο κινηματογραφικό και βιντεογραφικό έργο του, μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξαιρετικά ουσιαστική πλευρά της δημιουργίας του. Όπως τόνισε η επιμελήτρια, «στα φιλμ βλέπει κανείς πώς χειρίζεται την ίδια την υλικότητα ως ζωγράφος», τρίβοντας κυριολεκτικά το φιλμ, επεμβαίνοντας με οπτικά εφέ και μετατρέποντας την κινούμενη εικόνα σε μια διαρκή ζωγραφική διεργασία. Πρόκειται για έναν ακατάπαυστο πειραματισμό, όπου τίποτα δεν μένει σταθερό και όλα μετασχηματίζονται.
Από τους Νέους Ρεαλιστές της δεκαετίας του ’60 έως την απόσυρσή του στον γαλλικό νότο και την επιστροφή στη ζωγραφική, ο Raysse αρνήθηκε πεισματικά τη βολή και την επανάληψη. «Έχει πάντα την τόλμη να μη βολεύεται σε μια μανιέρα που θα τον καθιέρωνε», υπογράμμισε η Θούλη Μισιρλόγλου, περιγράφοντας έναν καλλιτέχνη που επιλέγει διαρκώς τον δρόμο της ρήξης, της ανανέωσης και της αμφισβήτησης. Στα φιλμ του συνυπάρχουν αναφορές στην κλασική ζωγραφική, στους αρχαίους μύθους, στα κόμικς, στην επιστημονική φαντασία, αλλά και στο πολιτισμικό κλίμα της αντικουλτούρας, συνθέτοντας ένα σύμπαν ονειρικό, ποιητικό και συχνά παραισθησιακό.
Για τον Alban Raysse, η παρουσίαση αυτής της άγνωστης πλευράς του έργου του πατέρα του στην Ελλάδα έχει ξεχωριστή σημασία. «Όλοι έχουν εστιάσει στα έργα του τη δεκαετία του ’60, αλλά η δουλειά του εξελίχθηκε τα επόμενα 60 χρόνια. Είναι πολύ σημαντικό να δείξουμε και τις άλλες πλευρές της καλλιτεχνικής του έκφρασης», σημείωσε, εξηγώντας ότι το φιλμ αποτελεί ένα κρίσιμο πεδίο πειραματισμού, όπου η τεχνολογία μετατρέπεται σε εργαλείο καλλιτεχνικής ελευθερίας. «Ήταν μεγάλη ευκαιρία να δουλέψουμε με τους ανθρώπους του MOMus και είναι πολύ σημαντικό για εμάς να είμαστε στην Ελλάδα, γιατί έχουμε πολλή αγάπη για τη χώρα και την ιστορία της», προσέθεσε.
Σε άμεση συνομιλία με το αφιέρωμα στον Raysse, το MOMus παρουσιάζει και τη μεγάλη ομαδική έκθεση «Ευρωπαϊκή Pop. Η μάχη των ρεαλισμών και των αφηγήσεων», η οποία φωτίζει τη ριζοσπαστική επανεμφάνιση της εικόνας και της παραστατικής ζωγραφικής στην Ευρώπη μετά το 1960. Μέσα από έργα κορυφαίων ευρωπαίων και Ελλήνων δημιουργών, η έκθεση διερευνά τις διαφορετικές εκδοχές του ρεαλισμού -από τον κριτικό έως τον ονειρικό- και καταγράφει τη δυναμική σύγκρουση ανάμεσα στην καταναλωτική κουλτούρα και την ανάγκη επανανοηματοδότησης της καθημερινότητας. Ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι Έλληνες καλλιτέχνες, σε μια περίοδο έντονης εξωστρέφειας και διεθνούς διαλόγου, που καθόρισε τη σύγχρονη ελληνική εικαστική σκηνή.
Οι δύο εκθέσεις έχουν ήδη δημιουργήσει ισχυρό αντίκτυπο στο κοινό. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι εκθέσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει από την προηγούμενη εβδομάδα, «ήδη αγαπιούνται», κάτι που αποτυπώνεται και στην καθημερινή εικόνα του μουσείου. Είναι χαρακτηριστικό, επίσης, ότι αυτή την περίοδο το MOMus ζει στιγμές full house, καθώς, εκτός από τις δύο νέες μεγάλες παραγωγές, το κοινό συρρέει και για την έκθεση του Pete Marifoglou, που παρουσιάζεται εδώ και περίπου τρεις εβδομάδες, μετατρέποντας το μουσείο σε ένα από τα πιο ζωντανά και πολυσύχναστα πολιτιστικά σημεία της πόλης.
Τα εγκαίνια των εκθέσεων «Martial Raysse. Sinéma» και «Ευρωπαϊκή Pop. Η μάχη των ρεαλισμών και των αφηγήσεων» είναι προγραμματισμένα για τις 19:30, στο MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, εντός της ΔΕΘ, όπου θα παραμείνουν έως τις 12 Απριλίου.
πηγή ΑΠΕ ΜΠΕ
