Στον αναστηλωμένο νερόμυλο της Παλιάς Καβάλας, ο χρόνος μοιάζει να επιβραδύνει. Το νερό κυλά ασταμάτητα, οι μυλόπετρες γυρίζουν ρυθμικά και η ιστορία ενός τόπου ξαναζωντανεύει μέσα από παιδικές φωνές, αλεύρι στα χέρια και μυρωδιές ζύμης. Εκεί, το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΑ) Φιλίππων εγκαινίασε το νέο του εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τον εύγλωττο τίτλο «Σαν τον μύλο, γυρίζει η ζωή! Μια φορά κι έναν καιρό, στο νερόμυλο της Παλιάς Καβάλας…».
Μαθητές δημοτικών σχολείων της περιοχής, συνοδευόμενοι από τους εκπαιδευτικούς τους, συμμετείχαν σε μια ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία που ξεπερνούσε κατά πολύ τα όρια της τυπικής σχολικής εκπαίδευσης. Παρακολούθησαν από κοντά τη διαδικασία άλεσης του σιταριού, κοσκίνισαν το αλεύρι, ζύμωσαν και έφτιαξαν παραδοσιακά πιτάκια, δοκίμασαν το φρεσκοαλεσμένο προϊόν και, μέσα από παιχνίδια ρόλων και δραματοποίηση παραμυθιών, γνώρισαν την καθημερινότητα του μυλωνά και της τοπικής κοινότητας μιας άλλης εποχής.
Το πρόγραμμα αξιοποιεί τον νερόμυλο όχι ως στατικό μνημείο, αλλά ως ζωντανό φορέα γνώσης. Μέσα από διαθεματικές δραστηριότητες, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με την πρώτη μορφή ανανεώσιμης ενέργειας και κατανοούν πώς οι άνθρωποι του παρελθόντος αξιοποιούσαν τους φυσικούς πόρους με ήπιο και ισορροπημένο τρόπο. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του προγράμματος, η κατανόηση της αειφορίας δεν μπορεί να είναι θεωρητική· χρειάζεται εμπειρία, αφή και συμμετοχή.
Η προϊσταμένη του ΚΕΠΕΑ Φιλίππων, Δρ. Ελένη Αντωνάρα, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ επισημαίνει ότι στόχος της δράσης είναι να δημιουργηθεί μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. «Ο νερόμυλος λειτουργεί ως αφετηρία για να προβληματιστούν τα παιδιά σχετικά με τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον και να αντιληφθούν πως η αειφορία δεν είναι σύγχρονη επινόηση, αλλά πρακτική που υπήρχε ήδη στις τοπικές κοινωνίες», τονίζει η κ. Αντωνάρα.
Καθοριστική για την υλοποίηση του προγράμματος υπήρξε η συμβολή της τοπικής κοινότητας. Προηγήθηκαν εργασίες συντήρησης και φροντίδας του νερόμυλου, με τη στήριξη ανθρώπων που διαχρονικά στέκονται δίπλα στο έργο του ΚΕΠΕΑ. Ο Ηλίας Βουτσάς, κάτοικος Παλιάς Καβάλας, καθώς και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Παλιάς Καβάλας, Ιωακείμ Μπαλούτας, ανέλαβαν πρωτοβουλίες που αποδείχθηκαν καθοριστικές για την επαναλειτουργία του χώρου. Με προσωπική εργασία και φροντίδα, μετέτρεψαν τον νερόμυλο σε τόπο αυθεντικής μάθησης.
«Για το ΚΕΠΕΑ Φιλίππων, τέτοιες συνεργασίες αναδεικνύουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Η γνώση δεν μεταφέρεται μονοδιάστατα, αλλά συνδιαμορφώνεται με την τοπική κοινωνία, την παράδοση και την εμπειρία», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η κ. Αντωνάρα.
Το αποτύπωμα του προγράμματος γίνεται ορατό στα πρόσωπα των παιδιών. Μέσα από τη δημιουργία και τη συνεργασία, ανακαλύπτουν στην πράξη πως το νερό δεν κινεί μόνο μυλόπετρες, αλλά μπορεί να προσφέρει τροφή, φως και ελπίδα. Και κάπως έτσι, στον παλιό νερόμυλο της Παλιάς Καβάλας, η αειφορία παύει να είναι έννοια και γίνεται βίωμα.
* Τις φωτογραφίες παραχώρησε το ΚΕΠΑ Φιλίππων
