Μέσα στον Οκτώβριο, ίσως και στις αρχές του μήνα, αναμένεται να είναι έτοιμο το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, που θα αφορά σε αλλαγές στη διαδικασία ασύλου για τους αιτούντες που έρχονται στη χώρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, το υπουργείο δεν θα προχωρήσει τελικά σε κατάργηση του δεύτερου βαθμού ασύλου, δηλαδή των προσφυγών. Πηγές του υπουργείου αναφέρουν ότι το νομοσχέδιο θα αφορά σε βελτίωση των διαδικασιών ασύλου, με σεβασμό στο ευρωπαϊκό δίκαιο, προκειμένου να επιτευχθεί η επιτάχυνση έκδοσης των αποφάσεων.
Εξάλλου, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 84ης Διεθνούς Έκθεσης, δεν αναφέρθηκε σε κατάργηση του δεύτερου βαθμού ασύλου, αλλά αντίθετα απάντησε σε σχετική ερώτηση λέγοντας ότι «θα αλλάξει η διαδικασία χορήγησης ασύλου. Αυτή τη στιγμή έχουμε τέσσερις βαθμούς, θυμίζω. Δύο διοικητικούς και δύο δικαστικούς. Θα επιταχύνουμε τη διαδικασία ασύλου χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα».
Πηγές του υπουργείου επισημαίνουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι εξετάζεται η συγχώνευση και απλοποίηση των σταδίων παραπομπής στα διοικητικά δικαστήρια, προκειμένου να γίνεται πιο γρήγορα η έκδοση της τελικής απόφασης και άρα η επιστροφή του ατόμου, που λαμβάνει την απόρριψη, προς την Τουρκία.
Στο «στόχαστρο» του νομοσχεδίου αναμένεται, επίσης, να τεθεί και η ευαλωτότητα και να επανεξεταστούν τα κριτήρια απόδοσής της. Κύκλοι του υπουργείου σημειώνουν ότι ο περιορισμός του αριθμού των ευάλωτων θα διευκολύνει τις επιστροφές προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το νόμο 4375 του 2016, καθορίζονται επτά κατηγορίες ορισμού της ευαλωτότητας. Ως ευάλωτοι θεωρούνται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, τα άτομα που έχουν αναπηρία ή πάσχουν από ανίατη ή σοβαρή ασθένεια, οι υπερήλικοι, οι γυναίκες σε κύηση ή λοχεία, οι μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα τέκνα, τα θύματα βασανιστηρίων, βιασμού ή άλλης σοβαρής μορφής ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας ή εκμετάλλευσης και τα πρόσωπα με σύνδρομο μετατραυματικής διαταραχής, ιδίως επιζήσαντες και συγγενείς θυμάτων ναυαγίων, καθώς και τα θύματα εμπορίας ανθρώπων. Όσοι ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες εξαιρούνται από το γεωγραφικό περιορισμό στα νησιά και μπορούν να μεταφέρονται στην ενδοχώρα.
Κύκλοι του υπουργείου αναφέρουν ότι σήμερα το 85% όσων φτάνουν στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται ως ευάλωτοι, ποσοστό εξαιρετικά υψηλό που δημιουργεί ερωτηματικά. Φαίνεται ότι προβληματισμό δημιουργεί κυρίως η κατηγορία των ευάλωτων με μετατραυματικό στρες.
Πληροφορίες από ανθρωπιστικές οργανώσεις επιβεβαιώνουν ότι το ποσοστό των ευάλωτων είναι πάνω από το 80% όσων φτάνουν στην Ελλάδα, ωστόσο σπεύδουν να προσθέσουν ότι πρόκειται όντως για ευάλωτους, καθώς και ότι στην πραγματικότητα υπάρχει και ένα ποσοστό όσων έχουν ευαλωτότητες που δεν είναι ορατές (στη διεθνή βιβλιογραφία ο όρος αναφέρεται ως invisible vulnerability), δηλαδή κυρίως ψυχολογικά προβλήματα.
