Σαφείς αιχμές κατά πάντων – μη εξαιρουμένου, εκ των πραγμάτων, του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα – άφησε ο Νίκος Φίλης κατά τη διάρκεια της τελετής παράδοσης του υπουργείου Παιδείας για την απόφαση της απομάκρυνσής του από το υπουργείο.
Ύστερα από έναν λεπτομερή απολογισμό του έργου του ιδίου και των συνεργατών του στο υπουργείο Παιδείας, με αναφορές στο σχέδιο της Αριστεράς για αλλαγές στο σχολείο και ευχαριστίες στον πρωθυπουργό για τη στήριξη στο έργο του στο πεδίο της εκπαίδευσης, ο Νίκος Φίλης πέρασε στην επίθεση.
Αναγνώρισε τη δικαιοδοσία του πρωθυπουργού στον σχηματισμό της κυβέρνησης, αλλά και τις διορθωτικές κινήσεις όπου αυτές χρειάζονται, αλλά τόνισε πως αδυνατεί να καταλάβει τη δική του αλλαγή, όταν τα σχόλια για το έργο του ήταν μόνο εγκωμιαστικά. Συγκεκριμένα αναρωτήθηκε: «Πώς γίνεται ο βαθμός άριστα 20 (σ.σ.: τον οποίο είχε λάβει από τον πρωθυπουργό για την έγκαιρη έναρξη της σχολικής χρονιάς για πρώτη φορά με όλα τα βιβλία και τους καθηγητές στη θέση του) να μετατρέπεται σε μη προβιβάσιμος εν μια νυκτί;».
Μιλώντας για την κόντρα του με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, ανέφερε πως υπήρξε ένα «συμβόλαιο πολιτικού θανάτου» εναντίον του, το οποίο εκτελέστηκε κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής του συνέντευξης στον ΣΚΑΪ και τον Αλέξη Παπαχελά. Νωρίτερα είχε αναφέρει: «Η απομάκρυνσή μου απασχολεί κάθε δημοκρατικό πολίτη. Η αφεντιά μου δέχθηκε κλίμα χυδαίων επιθέσεων. Κάθε καλά ενημερωμένος πολίτης γνωρίζει τους σταθμούς αλλαγής στάσης της εκκλησίας».
Μίλησε ακόμη για «πρόθυμους» πολιτικούς φωτογραφίζοντας τον συγκυβερνήτη του ΣΥΡΙΖΑ Πάνο Καμμένο, ο οποίος, κατά τον αρχιεπίσκοπο, είχε δεσμευθεί στον Ιερώνυμο ότι θα έριχνε την κυβέρνηση για χάρη της Εκκλησίας.
Επί της ουσίας, χαρακτηρίζοντας ορισμό της παραθεσμικής συμπεριφοράς εκ μέρους της Εκκλησίας την απομάκρυνση υπουργού από την κυβέρνηση, κατ’ ουσίαν έριξε τα βέλη του κατά του ίδιου του πρωθυπουργού, ο οποίος, εκ της θέσεώς του και διά της απόφασης για απομάκρυνση του υπουργού Παιδείας, επί της ουσίας ανέχθηκε αυτήν την «παραθεσμική συμπεριφορά».
Επιπλέον κατηγόρησε τον αρχιεπίσκοπο πως υιοθετεί ακροδεξιά στοιχεία με την άρνησή του για την ανέγερση του τεμένους και την κάλυψη που παρέχει στους ακροδεξιούς ιερωμένους υπενθυμίζοντας ότι στο θέμα του τεμένους είχε συμφωνήσει ακόμη και ο μακαριστός Χριστόδουλος.
Στη συνέχεια εξέφρασε την άποψή του ότι πρέπει στην επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση να υπάρξει διαχωρισμός της Εκκλησίας από την Πολιτεία διερωτώμενος: «Πόσο ακόμα θα υπάρξει αυτός ο αναχρονισμός να συνυπάρχουν έρευνα και εκκλησία στο ίδιο υπουργείο;».
Στη διάρκεια της ομιλίας του ο Νίκος Φίλης επικαλέστηκε κατ’ επανάληψη την Αριστερά και τις ιδέες της, αλλά και το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ – στο οποίο οι απόψεις του επί των θεμάτων που αφορούν το μάθημα των Θρησκευτικών και τα θέματα της Εκκλησίας έτυχαν ιδιαίτερης στήριξης.
Μακράν η πιο φορτισμένη – συγκινησιακά και πολιτικά – παράδοση υπουργείου.
