Η νέα δουλειά της Σμαρώς Τζενανίδου που εγκαινιάζεται στις 18 Νοεμβρίου 2025 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης επιχειρεί να φέρει στο προσκήνιο μια ιδιαίτερη πτυχή της κλιματικής αλλαγής που εστιάζει στον άνθρωπο: την αναγκαστική μετακίνηση πληθυσμών.

Σε 220 εκατομμύρια υπολογίζονται οι κλιματικοί πρόσφυγες (climate refugees), δηλαδή οι άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους τα τελευταία 10 χρόνια, λόγω φαινομένων που συναρτώνται με την κλιματική αλλαγή. Μάλιστα, εκτιμάται ότι έως το 2050 θα έχουν ξεπεράσει ακόμη και το 1 δις, προκαλώντας άγνωστες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Οι άνθρωποι αυτοί μέχρι στιγμής είναι κατά κάποιο τρόπο «αόρατοι» από τη διεθνή κοινότητα, υπό την έννοια ότι δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο που αντιμετωπίζει αυτού του είδους τη μετανάστευση ενώ δεν υπάρχουν καν δεσμεύσεις από κράτη και διεθνείς οργανισμούς ότι θα αναπτύξουν πλαίσια που θα βοηθούν στην αναγνώριση και την προστασία τους.

Με έργα φιλοτεχνημένα αποκλειστικά για την συγκεκριμένη έκθεση, η Σμαρώ συμπληρώνει με τη Σκέψη μια τριλογία που ξεκίνησε το 2011 με την Αθωότητα, συνέχισε το 2014 με τη Μνήμη. Ο κύκλος της ζωής: η Αθωότητα που κάποια στιγμή νοθεύεται από τη Σκέψη η οποία στη συνέχεια παραμερίζεται από τη Μνήμη. Σε έναν ούτως ή άλλως ταραγμένο κόσμο, η Σμαρώ κοιτά πέρα από τα προφανή, αναζητώντας σεφερικά τον άνθρωπο ως ιδιαίτερη πτυχή της κλιματικής αλλαγής: η εικαστική ματιά εστιάζει στα εκατομμύρια μεταναστών του κλίματος, εκείνων δηλαδή που εγκαταλείπουν τις εστίες αναζητώντας μια ασφαλή και καλύτερη ζωή.

Η νέα δουλειά της Σμαρώς Τζενανίδου με τον τίτλο «Οι Αόρατοι της Γης» χαρακτηρίζεται από την ένταση και την ξεχωριστή χρωματική της παλέτα για να αποδώσει το διανοητικό και συναισθηματικό φορτίο της σχέσης «άνθρωπος – κλιματική αλλαγή», και παράλληλα από μια ιμπρεσιονιστική απόδοση των εικόνων που το γεγονός προκαλεί. Στο κάδρο της η διαρκής πάλη της πίκρας με την αισιοδοξία, της απογοήτευσης με την ελπίδα, της καταστροφής με την αναγέννηση και τελικά η αέναη διαμάχη της σκοτεινιάς με το φως.

Την έκθεση συνδιοργανώνουν ο Δήμος Μοσχάτου – Ταύρου και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και τελεί υπό την Αιγίδα της Α.Θ. Παναγιότητας του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου. Χορηγοί της έκθεσης ζωγραφικής οι εταιρείες KTEO auteco, ΕΛΔΙΑ, ΝΑΚΑΤ Constructions, ANAKEM, mateco και Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες.