Το σχέδιο νόμου «βάζει στο παιχνίδι» και τους δήμους δίνοντας τους τη δυνατότητα οργάνωσης της ανακύκλωσης
Αλλαγές στο νόμο για την ανακύκλωση, προωθεί το υπουργείο περιβάλλοντος με το νέο νομοσχέδιο που κατέθεσε και θα είναι σε διαβούλευση για συνολικά 30 ημέρες.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο το αποθεματικό των συλλογικών συστημάτων που λειτουργούν σήμερα δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 35% των ετήσιων εσόδων τους και το υπόλοιπο 65% θα πρέπει να το αξιοποιούν σε δήμους για την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης.
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο σχέδιο νόμου που έχει τεθεί σε διαβούλευση, δίνεται μάλιστα η δυνατότητα στους Δήμους που μπαίνουν πλέον στο παιγνίδι της εναλλακτικής διαχείρισης -και εφαρμόζουν προγράμματα ανακύκλωσης- να επιβάλουν πρόστιμα ύψους από 20 έως 500 ευρώ ακόμη και σε ιδιώτες στην περίπτωση που δεν υλοποιούν το πρόγραμμα που έχει αποφασιστεί.
Αναβαθμίζεται ο ρόλος του Εθνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης όπου θα μπορεί να επιβάλει πρόστιμα και θα αφαιρεί άδειες από συστήματα ανακύκλωσης που έχουν προβλήματα με το νόμο και υποθέσεις με παράνομη διακίνηση αποβλήτων.
Αντιδράσεις από ΣΕΒ και Συλλογικά Συστήματα που επισημαίνουν ότι το νομοσχέδιο θα μειώσει τα ποσοστά ανακύκλωσης στη χώρα μας.
Ο υπουργός περιβάλλοντος Γιάννης Τσιρώνης προανήγγειλε νομοθετική ρύθμιση για τη σταδιακή κατάργηση της πλαστικής σακούλας σε καταστήματα και σούπερ μάρκετ.
Όπως αναφέρθηκε, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, στόχος της νέας νομοθετικής ρύθμισης είναι να καταπολεμηθεί και η εκτεταμένη φοροδιαφυγή που παρατηρείται στο χώρο της ανακύκλωσης.
Ήδη στην χώρα μας με την υπ΄αρ. 49/15.1.2015 Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, εγκρίθηκε το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων. Το νέο ΕΣΔΑ συμπυκνώνει τη διαφορετική πολιτική αντίληψη προς ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον, όπου κύριος άξονας αυτού είναι η ποιοτική και ποσοτική ενίσχυση της ανακύκλωσης με έμφαση στη διαλογή στην πηγή, θέτοντας παράλληλα νέους ποσοτικούς στόχους. Είναι προφανές ότι θα πρέπει και η κείμενη νομοθεσία για την ανακύκλωση να εναρμονίζεται με τις νέες στρατηγικές, πολιτικές και στόχους.
Η άνω των δέκα ετών λειτουργία των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ), τα οποία εγκρίθηκαν από την πολιτεία με σκοπό την οργάνωση της χωριστής συλλογής και ανακύκλωσης, ανέδειξε σειρά δυσλειτουργιών, με αποτέλεσμα, εκτός των άλλων, σε κάποιες περιπτώσεις να μην επιτυγχάνονται οι τιθέμενοι από τις οδηγίες της ΕΕ και το εθνικό δίκαιο στόχοι, να παρατηρούνται φαινόμενα αδιαφάνειας, μη εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς. Επιπλέον παρατηρείται υπέρμετρη συσσώρευση οικονομικών πόρων στα ΣΕΔ, που προέρχονται από τις χρηματικές εισφορές που καταβάλλουν οι παραγωγοί στα συστήματα, και που τελικά έχουν μετακυλιθεί στη τιμή των προϊόντων και άρα στον ίδιο τον καταναλωτή, τα οποία θα πρέπει να διατεθούν για την βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων. Είναι επομένως χρέος της πολιτείας να τεθούν οι κανόνες εκείνοι που θα διασφαλίζουν την προώθηση ανακύκλωσης υψηλής ποιότητας την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και τον εξορθολογισμό της διαχείρισης των πόρων.
Ο ΕΟΑΝ με την υφιστάμενη δομή και διάρθρωσή του δεν μπορεί να ανταποκριθεί πλήρως στον πολύ σημαντικό ρόλο που καλείται να διαδραματίσει, ως ο καθύλην αρμόδιος φορέας για την υλοποίηση του σχεδιασμού της ανακύκλωσης στη χώρα και τον έλεγχο και παρακολούθηση της λειτουργίας των ΣΕΔ.
Το ΥΠΕΝ για όλους τους παραπάνω λόγους κρίνει επιτακτική την ανάγκη για την υιοθέτηση ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου ανακύκλωσης βασισμένου στις νέες επιλογές με γνώμονα:
– Την υλοποίηση της στρατηγικής, των πολιτικών, των στόχων, των δράσεων και των μέτρων του ΕΣΔΑ
– Την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων συσκευασιών και άλλων προϊόντων σύμφωνα με το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων
– Την μείωση της τελικής διάθεσης των αποβλήτων συσκευασιών ή άλλων προϊόντων με την ενθάρρυνση κατά προτεραιότητα: της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση τους, καθώς και ανάκτησης υλικών και ανακύκλωσής τους, ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και πρωτογενών πρώτων υλών.
– Το σχεδιασμό και την καθιέρωση προγραμμάτων επιστροφής (εγγυοδοσίας), συλλογής και ανάκτησης με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών.
– Την ενθάρρυνση πρωτοβουλιών συμμετοχής της κοινωνικής οικονομίας και ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ των τοπικών κοινωνιών και των εμπλεκόμενων φορέων στη διαχείριση αποβλήτων, με στόχους κοινωνική συμμετοχή, κοινωνικό έλεγχο και επίτευξη κοινωνικών συναινέσεων.
