Άγιος Γεώργιος ο Κρυονερίτης, το μοναστήρι που βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της πόλης με τη γύρω περιοχή σε σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Σερραίου συγγραφέα Βασίλη Τζανακάρη
Ο κος Τζανακάρης σημειώνει επίσης:
“Αναφερόμενος σ΄ αυτόν ο Πέτρος Ν. Παπαγεωργίου γράφει ότι κείται “εν μέσω πυκνοτάτων φυλλωμάτων, ονομασθέντος εκ του νυν μη σωζομένου “κρύου νερού, ψυχρού ύδατος πηγής·”
Ο ίδιος συγγραφέας γράφει ότι ο “νυν (σ.σ. ναός) επί των θεμελίων αυτού εκτισμένος, είναι νέος”, αναφερόμενος σε επιγραφή που υπήρχε “επί της μεγάλης θύρας: μετά την προ τετρακοσίων ετών καταστροφήν και ερήμωσιν εκτίσθη συνδρομή της μονής και των Χριστιανών τω 1864”.
Για πρώτη φορά ο ναός αναφέρεται σε χρυσόβουλλο του Ανδρόνικου του πρεσβύτερου, το 1298.
“Κατά το χωρίον του χρυσοβούλλου έτει 1298”, γράφει ο Παπαγεωργίου, αρχικά “το μονύδριον δεν ήτο μετόχιον της μονής του Προδρόμου” αλλά έγινε κτήμα της από την παραχώρησή του της μοναχής Υπομονής, της “του Σακελλλαρίου εκείνου ομόζυγος του Μουρμουρά”.
Υ.Γ. Η φωτογραφία του ναού, του χωμάτινου δρόμου και της γύρω περιοχής είναι του Σερραίου καλλιτέχνη Αλέξανδρου Πέννα και η επιχρωμάτισή της έγινε από τον καλλιτέχνη φωτογράφο Αλέκο Πέννα.
Μια θαυμάσια φωτογραφία του ναού από την είσοδό του, κάποιον χειμώνα του Μεσοπολέμου, με τη μεγάλη ξύλινη πορτάρα του και το προαύλιο.-Αρχείο Βασίλη Τζανακάρη
Ο Άγιος Γεώργιος ο Κρυονερίτης είναι Ελληνορθόδοξο μοναστήρι το οποίο ευρίσκεται στην περιοχή των Αγίων Αναργύρων της πόλεως των Σερρών, ενώ αποτελεί μετόχι της Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Η ονομασία του οφείλεται σε πηγή κρύου νερού, η οποία ευρισκόταν σε κοντινή απόσταση.
Το μοναστήρι φέρεται να ιδρύθηκε προ του 1298, ενώ η πρώτη αναφορά στο όνομά του γίνεται το 1318 εντός χρυσόβουλου του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου. Το μοναστήρι, στην αρχική μορφή του, καταστράφηκε ολοκληρωτικά από τους Οθωμανούς το 1571 ενώ η ανακατασκευή του ξεκίνησε το 1862με προσθήκη νέου καμπαναριού το 1871, το οποίο και είναι το παλαιότερο σε ημερομηνία ανέγερσης της πόλεως των Σερρών.
Δείτε μια σπάνια κάρτα από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας (εκδότης Φ. Κάρσιος) με το μονύδριο του Αγίου Γεωργίου του Κρυονερίτη μετόχι της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στο ανατολικό τμήμα της πόλης των Σερρών πάνω στην παλιά αμαξιτή οδό Σερρών –Δράμας. Αρχικά αποτελούνταν από δύο συνεχόμενους ναούς ο ένας προς Β. που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Δημήτριο (μονόκλιτος με τρούλο) και ο άλλος προς Ν. (σε παραλλαγή του προηγουμένου) που είναι και ο μεγαλύτερος, στο όνομα του Αγίου Γεωργίου.(ΑΡΧΕΙΟ ΤΖΑΝΑΚΑΡΗ)
