Οι ιστορικοί των αρχαίων χρόνων αναφέρουν τη λίμνη Κερκίνη για πρώτη φορά με το όνομα “Πρασσιάδα” και την τοποθετούν στο βορειοδυτικό τμήμα της πεδιάδας των Σερρών.
Αναφέρουν ακόμη, ότι ο ποταμός Στρυμόνας (κύριος τροφοδότης της λίμνης) ήταν πλωτός μέχρι την Ηδωνίδα πόλη των “Εννέα Οδών”, τη σημερινή Αμφίπολη. Θρακικές φυλές Σίντιοι, Βισάλτες, Παίονες και Ήδωνες κατοικούσαν γύρω από τη λίμνη μέχρι που εκδιώχτηκαν από τους Μακεδόνες τον 5°π.Χ. αιώνα.
Πυκνά δάση από βελανιδιές, οξιές, πεύκα και καστανιές σκέπαζαν τα βουνά και τους λόφους, στους οποίους ζούσαν κάπροι, ελάφια, αρκούδες, τεράστιοι ταύροι, λεοπαρδάλεις, λίγκες και λιοντάρια. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, λιοντάρια επιτέθηκαν στις καμήλες του Ξέρξη κατά το πέρασμα του Περσικού στρατού από το Στρυμόνα.
Η λίμνη Κερκίνη και τα έλη της προσέφεραν τις πρώτες ύλες εξασφαλίζοντας την επιβίωση των κατοίκων.
Μέχρι το 1928, η λίμνη δεν ήταν μόνιμη, αλλά διαμορφωνόταν μόνο όταν ο Στρυμόνας κατέβαζε πολύ νερό. Την χρονιά εκείνη η ελληνική κυβέρνηση, ανέθεσε στην Αμερικανική εταιρεία John Monks-Ulen & Co την υλοποίηση εξυγιαντικών έργων στην πεδιάδα των Σερρών. Έτσι, το 1932 παραδίδεται το πρώτο φράγμα δίπλα στο χωριό Λιθότοπο,
δημιουργώντας τον τεχνητό ταμιευτήρα της λίμνης Κερκίνης και αποστραγγίζοντας ταυτόχρονα τη λίμνη Αχινού και τις ελώδεις εκτάσεις στην πεδιάδα. Με αυτό το πολύ μεγάλο έργο για την εποχή, δόθηκε πνοή στον τόπο και στους παραλίμνιους οικισμούς. Λόγω της μεταφοράς και απόθεσης στη λίμνη μεγάλων ποσοτήτων φερτών υλών από τον ποταμό, έγινε επιτακτική η ανάγκη κατασκευής νέου υψηλότερου φράγματος, καθώς επίσης και η ανύψωση και επέκταση των αναχωμάτων.
Τα έργα αυτά ολοκληρώθηκαν το 1982, με αποτέλεσμα την αύξηση της δυνατότητας αποθήκευσης ποσοτήτων νερού για άρδευση και τη βελτίωση της αντιπλημμυρικής προστασίας της πεδιάδας. Η λίμνη έχει σχήμα “αχλαδιού”, με κορυφή το φράγμα στο χωριό Λιθότοπο. Το μέγιστο μήκος της είναι περίπου 15km, το μέγιστο πλάτος 8,5km ενώ το βάθος κυμαίνεται από 1 έως 10m. Η επιφάνεια της αυξομειώνεται ανάλογα με την εποχή, από 55 έως 85 τ.χμ.
Η πανίδα της Κερκίνης σήμερα
Στην ευρύτερη περιοχή της Λίμνης Kερκίνης, υπάρχουν πολλά είδη θηλαστικών, αρκετά από τα οποία είναι απειλούμενα, όπως η Bίδρα, το Zαρκάδι, το Tσακάλι, ο Λύκος, η Aγριόγατα, ενώ υπάρχουν και 10 αρκετά κοινά είδη όπως η Aλεπού, η Nυφίτσα, ο Aγριόχοιρος, ο Λαγός, ο Σκαντζόχοιρος, ο Aσβός κ.λ.π.Eπίσης, τόσο στο παρόχθιο δάσος όσο και στις γύρω υγρές περιοχές συναντώνται 10 περίπου είδη αμφιβίων και περισσότερα απο 20 είδη ερπετών.Σπουδαία είναι και η ιχθυοπανίδα της λίμνης. Στο ευρύτερο σύστημα Kερκίνης-Στρυμόνα έχουν καταγραφεί πάνω από 30 είδη ψαριών με εμπορικό ενδιαφέρον, όπως ο Kυπρίνος (Γριβάδι)και η Πεταλούδα και παρουσιάζει αξιόλογη αλιευτική παραγωγή.
Στη λίμνη και στα γύρω βουνά έχουν καταγραφεί 300 και πλέον είδη πουλιών. Aπό αυτά δύο, ο Aργυροπελεκάνος και η Λαγγόνα, είναι παγκόσμια απειλούμενα με εξαφάνιση. Παρατηρούνται ακόμη, οι πιο σημαντικές αποικίες της N. Bαλκανικής χερσονήσου από Kορμοράνους, Xουλιαρομύτες, Xαλκόκοτες και διάφορα είδη ερωδιών ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκαν και νέα είδη για την περιοχή όπως η Nανόχηνα, το Φοινικόπτερο, ο Kυνηγογέρακας, ο Nανόκυκνος κ.α. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν πολλά σπάνια αρπακτικά πουλιά όπως ο Bασιλαετός, ο Xρυσαετός, ο Πετρίτης, ο Στικταετός κ.α.
Μεγάλη αξία στη λίμνη δίνει και η ύπαρξη της μεγαλύτερης στην Ελλάδα αποικίας των Βουβαλιών. Στην Ανατολική πλευρά του υγρότοπου, δίπλα στο παραλίμνιο δάσος, εκτρέφονται τα 2/3 του συνολικού πληθυσμού νερο-βούβαλων της χώρας.
Με πληροφορίες και φωτογραφίες από kerkini.gr, limneokerkini.gr, Lake Kerkini National Park
