Όταν κάποτε ρώτησα για τον τρόπο που ψηφίζουν οι κινητικά ΑμΕΑ έμαθα ότι τα πράγματα πια έχουν σαφώς βελτιωθεί, αλλά δεν φανταζόμουν πόσο λίγο έχουν βελτιωθεί.
Του Ιορδάνη Γιαζιτζή*
Στα καυτά χρόνια της ¨σύγκρουσης των δυο κόσμων ΠAΣΟΚ -ΝΔ¨ ο ΑμΕΑ μόλις έφτανε στο εκλογικό τμήμα αναλάμβανε η κομματική νεολαία του εκλεκτού του κόμματος να τον πάνε ως την κάλπη. Σήκωναν το καρότσι στον αέρα – για να ανεβούν τις σκάλες – και ψήφιζε( ανεπηρέαστο)ς και στη συνέχεια τον κατεβάζανε κάτω με τον ίδιο τρόπο τον κουβαλητό. Αν ήταν ψηφοφόρος στα μικρά κόμματα (περιφορά γιοκ).
Αδημονώ να έρθει η Κυριακή των εκλογών του 2019 όπου στην αυλή του όμορφου νεοκλασικού κτηρίου που στεγάζεται το 1ο Γυμνάσιο Σερρών θα διαλέξω τους εκλεκτούς μου υποψήφιους μέσα από έναν σωρό ψηφοδέλτια για ένα σωρό εκλογές (εντόπιες και αλλοδαπές). Επειδή τα σκαλιά είναι πολλά μένω κάτω στις μπασκέτες, εκεί με βρίσκει ο δικαστικός αντιπρόσωπος. Όταν με βρει εγώ πρέπει να βρω το ψηφοδέλτιο να το σταυρώσω (στο φτερό) για να το βάλουμε στον φάκελο, μετά να ανεβεί επάνω και να το βάλει στην κάλπη. Αυτήν την ¨παραξενιά¨, του να ψηφίζω σε κάθε εκλογική αναμέτρηση την ασκώ ανελλιπώς από την αρχή του αιώνα. (2004).
Φέτος όμως θα ξεπεράσουμε εαυτούς (εγώ και ο δικαστικός αντιπρόσωπος). Τρεις ή τέσσερις εκλογές μαζεμένες: εγώ θα κρατώ ένα πάκο από ψηφοδέλτια στα χέρια και θα πρέπει να βρω γρήγορα τον ¨βέλτιστο για τον τόπο¨ να τον χώσω γοργά στον φάκελο και μετά τον επόμενο ¨βέλτιστο¨ και γοργά στον φάκελο και μετά τον επόμενο ¨….
Δυο πράγματα πρέπει να μην πάθω ,να μην γίνω αναποφάσιστος , (γιατί θα ξημερωθούμε) και να μην ψηφίσω άλλ΄ αντ΄ άλλων (πχ την Διάβαση πεζών για την Ευρωβουλή). Θα είναι σίγουρα μια σπουδαία εμπειρία θα πάω από νωρίς καλού κακού, χωρίς έτοιμα ψηφοδέλτια στην τσέπη για να μην ευτελίσω την διαδικασία η οποία άλλωστε είναι από μόνη της μεγάλο ρεζιλίκι για τους ΑμΕΑ. Δεν είμαστε μόνο οι εγγεγραμμένοι ΑμΕΑ στα νεοκλασικά εκλογικά τμήματα (πχ 3ο Γυμνάσιο ή 1ο Γυμνάσιο Σερρών ) που δεν φτάνουμε στην κάλπη, αλλά και οι υπόλοιποι ομότιμοι που το εκλογικό τμήμα τους είναι σε όροφο, ούτε και αυτοί ‘βλέπουν παραβάν’. Η λύση του πρόθυμου ‘’δικαστικού αντιπροσώπου’’ που ασχολείται μαζί σου είναι μια πρόφαση Συνταγματικής Ισότητας η οποία μάλλον αποτρέπει τους αξιοπρεπείς ΑμΕΑ να ψηφίζουν και να ταλαιπωρούν τους συνοδούς τους.
Don’t worry! Όλα πάνε δεξιά.
Οι νόμοι και οι προδιαγραφές για τους ΑμΕΑ είναι πολλοί και αυστηροί γιατί επιβάλλονταν από την ΕΕ ως προϋπόθεση για συγχρηματοδότηση του κάθε έργου. Με τέτοιες μικρές λεπτομέρειες, όπως η παραπάνω, η υπαίθρια φανερή ψηφοφορία , απωθεί τους κινητικά ανάπηρους από τις εκλογές και ίσως προφυλάγει κάποιους από την κούραση και τον θυμό μας. Τυπικά οι νόμοι μας προστατεύουν και προβλέπουν ότι χρειάζεται για να εξαλειφθούν τα προβλήματα της μετακίνησης, της προσβασιμότητας και των ευκαιριών για αυτόνομη διαβίωση των κινητικά ΑμΕΑ (είναι εύκολο να το επιβεβαιώσετε μόνοι σας αν ισχύει αυτό ή όχι).
Δεν είναι μόνο οι δυσκολίες στην καθημερινότητα και οι ελάχιστες ευκαιρίες που έχουμε να προάγουμε τον βίο μας. Πριν από λίγα χρόνια μας έκοψαν τις συντάξεις (για 12 περίπου μήνες) για να βρουν τις ¨μαϊμού¨ ΑμΕΑ αναμεταξύ μας. Μετά πάθαμε δημοσιονομική διαφάνεια και έγινε το αναπηρικό επίδομα φορολογήσιμο εισόδημα και ¨πέταξαν σαν τρομαγμένα πουλιά¨ το Κ.Ε.Α., το Ε.Κ.Α.Σ και άλλες προνοιακές υπερβολές γιατί ‘κάτι τέτοιες μας βούλιαξαν ως χώρα’ όπως ισχυρίζονται. Η ανησυχία που θα προκαλέσουμε στα εκλογικά τμήματα και η υπαίθρια ‘μυστική’ ψήφος στην αυλή, δεν πρέπει να μας αποτρέψουν από τις εκλογές του Μαΐου Ο Δήμαρχος, ο Περιφερειάρχης και ο Ευρωβουλευτής που θα εκλεγεί ίσως να οφείλει την εκλογή του και σε μας, από μόνη της αυτή η πραγματικότητα θα βελτιώσει την θέση μας. Σκεφτείτε μονάχα ότι με την παρουσία μας στα σχολικά προαύλια και την αίσθηση που θα φέρει θα δείξει και την βουβή μας δύναμη.
Μετά το προαύλιο τι;
Η συμμετοχή των κινητικά ΑμΕΑ σε κάθε εκλογική διαδικασία, στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, δεν θα έπρεπε να υπάρχει ακόμα ως πρόβλημα. Η τεχνολογία που έχουμε κάνει την ‘ηλεκτρονική ψηφοφορία’ εφικτή και ισχυρά αξιόπιστη. Ήδη υπάρχουν συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την γενική εφαρμογή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας το 2024 σε όλες της χώρες μέλη της. Μερικές χώρες έχουν βρει τρόπους για την συμμετοχή στις εκλογές των ΑμΕΑ . Για παράδειγμα, η Ρουμανία επιτρέπει στους ψηφοφόρους να σημειώσουν την προτίμησή τους σε κάποιο υποψήφιο, χρησιμοποιώντας σφραγίδα που παραλαμβάνουν από την εφορευτική επιτροπή. Στη Λιθουανία, οι αρχές παρέχουν διαδικτυακό χάρτη με τα εκλογικά τμήματα που είναι καταλληλότερα για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Όλοι οι πολίτες της Εσθονίας μπορούν να ψηφίζουν ηλεκτρονικά. Οι ψηφοφόροι στη Δανία έχουν τη δυνατότητα πρώιμης ψηφοφορίας, από δύο μέρες έως τρεις βδομάδες (/fonirodopis.gr/press/84693/somateio-amea-rodopis-). Μια συνολική πρόταση για την ψήφο των κινητικά ΑμΕΑ στην χώρα μας θα ήταν επιπόλαιη γιατί υπάρχουν πλήθος νομικών και συνταγματικών προδιαγραφών που γνωρίζουν μόνο οι νομοθέτες.
Ίσως και οι δυο μήνες που απομένουν μέχρι τον Μάιο να είναι αρκετοί για μια πρώτη πειραματική εφαρμογή της διαδικασίας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Η πρόταση να είναι όλα τα εκλογικά κέντρα σε προσπελάσιμα κτίρια με τα ανάλογα παραβάν που να μας εξυπηρετούν, δεν είναι εφικτή. Στον χρόνο που απομένει θα πρέπει ο Δήμος της πόλης μας να σηκώσει τα μανίκια: Μια σκέψη είναι να δοθεί ένας αριθμός τηλεφώνου όπου ο ΑμΕΑ θα κλείνει ραντεβού με το λευκό ταξί ή ότι άλλο χρειαστεί για να φτάσει στο τμήμα που πρέπει να ψηφίσει.
Το ποσοστό της αποχής των πολιτών από τις εκλογές θεριεύει γενικότερα, σε Ελλάδα και Ευρώπη(48% και πάνω η Αποχή των Ελλήνων στις Εθνικές εκλογές, 40% και κάτω η συμμετοχή των Ευρωπαίων στις Ευρωεκλογές) μέσα στους εκλογικούς καταλόγους είμαστε και εμείς καταγεγραμμένοι. Η εύκολη συμμετοχή μας στις εκλογές θα μείωνε αισθητά πιστεύω αυτά τα μεγάλα ποσοστά αδιαφορίας των εκλογέων για τα κοινά (το δημοκρατικό έλλειμμα όπως λέγεται). Μόνο η μεγαλύτερη συμμετοχή όλων των πολιτών στις εκλογές θα τονώσει την αίγλη των εκλογικών θεσμών ευρωπαϊκών και αυτοδιοικητικών και θα ενισχύσει την Δημοκρατία.
Η Διάβαση πεζών είναι μια δημοτική κίνηση που ακούει, συζητά, επεξεργάζεται και διεκδικεί ότι είναι καλύτερο για τον Δήμο μας. Είμαστε μαζί σας εδώ και πολλά χρόνια, μας γνωρίζετε, μας εκτιμάτε ήρθε η στιγμή να μας ψηφίσετε.
* Ο Ιορδάνης Γιαζιτζής είναι υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος με την ¨Διάβαση Πεζών¨
