Σημεία ομιλίας του Δημήτρη Τζανακόπουλου εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία επί της τροπολογίας αποκλεισμού των ναζιστικών κομμάτων
Θα μπορούσα να σας θυμίσω ποιος είστε κ. Βορίδη, αλλά θα το κρατήσω για αργότερα. Δεν έχει κανένα νόημα να ανταλλάσσουμε αυτού του είδους τις προσβολές, ακολουθώντας τη χθεσινή λογική του κ. Μητσοτάκη με την άθλια και διχαστική ομιλία του.
Στην προσπάθεια σας να επιχειρηματολογήσετε, επί μιας στην πραγματικότητα αντισυνταγματικής ρύθμισης, προσπαθήσατε να τα μπλέξετε.
Η κυβέρνηση με αυτή την τροπολογία φέρνει δυο πράγματα στην υπάρχουσα νομοθεσία που ανησυχούν το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης και έχει δεχτεί σφοδρότατη κριτική από έγκριτους συνταγματολόγους, όπως οι κύριοι Βενιζέλος, Αλιβιζάτος, Κοντιάδης που, φυσικά, δεν είναι ΣΥΡΙΖΑ.
Πρώτον. Με την τροπολογία σας τίθεται επιπροσθέτως, ως προϋπόθεση έτσι ώστε να μπορεί να καταρτιστεί συνδυασμός με δικαίωμα καθόδου στις βουλευτικές εκλογές, η πραγματική ηγεσία του κόμματος να μην έχει καταδικαστεί σε οποιοδήποτε βαθμό σε κάθειρξη για τα αδικήματα των κεφαλαίων 1 έως 6 του δεύτερου βιβλίου του Ποινικού Κώδικα. Για πρώτη φορά εισάγεται η έννοια της πραγματικής ηγεσίας.
Η δεύτερη προσθήκη, που εισάγεται και αυτή για πρώτη φορά στην ιστορία της εκλογικής νομοθεσίας από το 1975, με το Σύνταγμα που υιοθετούσε την «ανεκτική δημοκρατία» σε αντίστιξη με το γερμανικό Σύνταγμα μετά τον πόλεμο που υιοθετούσε την «μαχητική Δημοκρατία» , είναι η ρητή εξυπηρέτησης της δημοκρατικής λειτουργίας. Όχι όμως στο Σύνταγμα, υπάρχει ερμηνεία του Συντάγματος από εκτελεστικούς νόμους, οι οποίοι ουδέποτε αναφέρθηκαν στο άρθρο 29.
Τα δυο αυτά ζητήματα ανοίγουν μια σειρά από λεπτά, πολύπλοκα νομικά και πολιτικά θέματα.
Το ζήτημα της πραγματικής ηγεσίας έχει τρεις αντιρρήσεις. Πρώτον, το ζήτημα της απόδειξης. Λέτε π.χ. πως ο Κασιδιάρης έστειλε εξώδικο, άρα δεν υπάρχει κανένα ζήτημα απόδειξης. Θα σας θυμίσω τις βασικές αρχές του Συνταγματικού Δικαίου, οι οποίες λένε ότι η Βουλή νομοθετεί «γενικά» και «καθολικά», δεν νομοθετεί φωτογραφικά. Στην πραγματικότητα με την ομιλία σας κ. Βορίδη δίνεται εσείς ο ίδιος δικαίωμα στον Άρειο Πάγο να βγάλει τη διάταξή σας αντισυνταγματική. Κι αυτό επειδή λέτε πως δεν νομοθετείτε γενικά και καθολικά, για όλες τις υποθέσεις, παρά για το κόμμα Κασιδιάρη.
Δεύτερον. Ακριβώς επειδή η Βουλή νομοθετεί «γενικά» και «καθολικά» κι όχι φωτογραφικά, το ζήτημα δεν είναι η πραγματική απόδειξη της ηγεσίας Κασιδιάρη. Το ζήτημα είναι πως ο Άρειος Πάγος επί άλλης ένστασης θα μπορέσει να αποφασίσει αν όντως πρόκειται περί της πραγματικής ηγεσίας. Δεν τίθενται εδώ ζητήματα εξαιρετικά πολύπλοκης αποδεικτικής διαδικασίας, χωρίς καν δυνατότητα ακροαματικής συζήτησης; Το κρίσιμο, λοιπόν, ακριβώς επειδή η Βουλή νομοθετεί γενικά και καθολικά δεν είναι τόσο η απόδειξη. Είναι, όπως έχει τονιστεί, ότι ανοίγει μια πόρτα για την απαγόρευση άλλων συνδυασμών με την αξιοποίηση της έννοιας της πραγματικής ηγεσίας, ενδεχομένως κι από την Αριστερά. Δηλαδή, αξιοποιούμε την έννοια της πραγματικής ηγεσίας, φοράμε μια πραγματική ηγεσία σε έναν οποιονδήποτε συνδυασμό, τον οποίο επιλέγουμε να κόψουμε από τις βουλευτικές εκλογές, κι έτσι ανοίγουμε μια Κερκόπορτα στη δυνατότητα του Άρειου Πάγου να κόβει συνδυασμούς.
Τρίτον, ο κ. Κοντιάδης σήμερα χαρακτηρίζει στην παρέμβαση σας ως αλαλούμ. Φανταστείτε να είμαστε δυο μέρες μετά την ψήφιση και να κατατίθενται στον Άρειο Πάγο ενστάσεις επί ενστάσεων διαφόρων κομμάτων, μικρότερων ενδεχομένως, κι ο Άρειος Πάγος να κληθεί, στη βάση των υπομνημάτων που θα κατατεθούν, να αποφασίσει αν π.χ. 30 σχηματισμοί έχουν πραγματική ηγεσία που παραβιάζει τις ρυθμίσεις του νόμου. Εκεί πραγματικά θα γελοιοποιηθεί η λειτουργία της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
Πάμε στο ζήτημα του άρθρου 29. Για πρώτη φορά στην εκλογική νομοθεσία γίνεται αναφορά σε αυτό το άρθρο του Συντάγματος και κατά τη γνώμη μας – με τη διάταξη όπως είναι σήμερα- καταλείπετε ευρύτατο πεδίο αρμοδιότητας στον Άρειο Πάγο ώστε να εκφέρει ουσιαστικές κρίσεις για το ποια κόμματα εξυπηρετούν την ελεύθερη λειτουργία του πολιτεύματος.
Τι λέει η διάταξη σας; Πως για την κρίση επί του συγκεκριμένου ζητήματος λαμβάνεται υπόψιν τυχόν καταδίκη υποψήφιου βουλευτή. Μια παρένθεση. Έχουμε καταθέσει τροπολογία με την οποία εξειδικεύονταν το άρθρο 29 πολύ συγκεκριμένα. Έλεγε πως κόμματα που η πολιτική δράση, οι καταστατικές διακηρύξεις ή το πολιτικό πρόγραμμα υποκινεί, προκαλεί ή διεγείρει σε φυλετικό, ρατσιστικό ή εθνικιστικό μίσος δεν εξυπηρετούν τη λειτουργία του πολιτεύματος ή που στελέχη τους έχουν καταδικαστεί με το 187 και 187α, εφόσον έχουν συντελεστεί αυτά τα αδικήματα με ρατσιστικό ή ναζιστικό κίνητρο.
Ο κ. Βορίδης εδώ επιχειρηματολογεί σε δυο επίπεδα. Πρώτον, πως το φασιστικό ή ρατσιστικό κίνητρο είναι «ενδιάθετο» στοιχείο. Άρα δεν έχει σημασία ως προς τον προσδιορισμό της εγκληματικής πράξης. Ας κάνουμε, λοιπόν, ένα νοητικό πείραμα. Έστω ότι δε βάζουμε το ρατσιστικό και ναζιστικό κίνητρο, και, ας υποθέσουμε πως μετά από κάποιο καιρό ένα μέλος, ιδρυτικό ή άλλο, της ΝΔ σε συνεργασία με άλλους δυο, δηλαδή δημιουργώντας εγκληματική οργάνωση, έκανε παράνομες παρακολουθήσεις της ηγεσίας του στρατού. Τότε τι θα συμβεί; Θα απαγορευτεί η κατάρτιση συνδυασμού από τη ΝΔ!
Δεύτερον επίπεδο. Λέει ο κ. Βορίδης πως μέσω της αναφοράς στον αντιρατσιστικό νόμο και το αντιρατσιστικό κίνητρο ανοίγει η διάταξη και δεν κλείνει. Μπορούμε να μπούμε και στη φιλοσοφία της γλώσσας, αλλά, εν πάσει περιπτώσει, θεωρώ πως ο επιπλέον, ειδικός προσδιορισμός κλείνει μια διάταξη, δεν την ανοίγει ποτέ.
Ποιο είναι το πραγματικό επιχείρημα που έρχεται από συνταγματολόγους, το ΚΚΕ ή το ΜΕΡΑ25; Και στις δυο περιπτώσεις – είτε με την τροπολογία της ΝΔ ή με του ΣΥΡΙΖΑ- υπάρχει ένα ζήτημα με την ευθεία αναφορά στο άρθρο 29, πως τα κόμματα πρέπει να εξυπηρετούν την δημοκρατική λειτουργία του πολιτεύματος. Οποιοσδήποτε περαιτέρω προσδιορισμός γίνει στο νόμο μεταλλάσσει το χαρακτήρα της ελληνικής δημοκρατίας από ανεκτική σε μαχητική, άρα παρεκκλίνει σε σχέση με την ιστορικού χαρακτήρα απόφαση που έχει πάρει η ελληνική δημοκρατία από το 1975.
Για να μπορέσουμε να φύγουμε από αυτή την εμπλοκή σας λέμε πως ο μοναδικός τρόπος ο οποίος συμβαδίζει με τη συνταγματική τάξη της χωράς είναι να απαγορευτεί η κατάρτιση συνδυασμού εφόσον το κόμμα επιλέγει να κατεβάσει υποψήφιο βουλευτή κάποιον ο οποίος έχει καταδικαστεί με βάση το 187 και 187Α, υπό το πρόσχημα πολιτικής δράσης. Ο κ. Βορίδης λέει πως είναι αντισυνταγματικό διότι με τη μη αναφορά στο άρθρο 29 του Συντάγματος παραβιάζεται το άρθρο 51, που λέει πως για να περιορίσεις πολιτικά δικαιώματα χρειάζεσαι αμετάκλητη απόφαση. Ο Υπουργός δε λαμβάνει υπόψιν πως εδώ δεν έχουμε αποστέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων. Ο βουλευτής μπορεί να κατέλθει ως ανεξάρτητος υποψήφιος και διατηρεί το δικαίωμα το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι αλλά όχι ως μέλος συνδυασμού. Άρα δεν έχουμε αντίθεση στο άρθρο 51 του Συντάγματος.
Σας είπα και χθες πως αυτή η συζήτηση δεν πρέπει να αξιοποιηθεί με όρους μικροκομματικών σχεδιασμών. Κάνατε ακριβώς αυτό στην ομιλία σας κ. Βορίδη. Δεν έχετε καμία διάθεση συνεννόησης στο βάθος ανάλυσης της πολιτικής κατάστασης που αντιμετωπίζουμε. Το μόνο για το οποίο έχετε διάθεση είναι να στήνετε «παγιδούλες» που καταντούν και κωμικές, ιδιαιτέρως εφόσον προέρχονται από έναν άνθρωπο με το δικό σας παρελθόν.
