Την ιστορία της Γενναδείου Βιβλιοθήκης μέσα από περίπου 100 εκθέματα, όσα και τα χρόνια που έχουν συμπληρωθεί από την ίδρυσή της, διηγείται η επετειακή έκθεση «Γεννάδειος 100. Ένας Αιώνας Έμπνευσης», που ανοίγει τις πύλες της για το κοινό την 1η Απριλίου 2026 και θα διαρκέσει έως τις 26 Ιουλίου 2026.
Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά ιδρύματα της χώρας, αποτελεί κιβωτό γνώσης, σπουδαίων συλλογών και σπάνιων βιβλίων, κάποια από τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση για πρώτη φορά στο κοινό.
· Η γραμματική του Λάσκαρι, η πρώτη χρονολογημένη ελληνική έκδοση, που σηματοδοτεί τη γέννηση της ελληνικής τυπογραφίας στη Δύση.
· Η αθηναϊκή έκδοση του έργου “ Τα Λυρικά και Βακχικά” του Αθανασίου Χριστοπούλου, το πρώτο ελληνικό βιβλίο που τυπώθηκε στην πόλη (1825).
· Η πρώτη έκδοση του Λουκιανού τυπωμένη στη Φλωρεντία από τον Lorenzo de Alopa τo 1496, έκδοση που επιμελήθηκε ο Ιανός Λάσκαρις.
· Η πρώτη έκδοση των έργων του Ομήρου (Φλωρεντία 1488), που έγινε από τον Έλληνα λόγιο Δημήτριο Χαλκοκονδύλη.
· Το πλήρες έργο του Αριστοτέλη που τυπώθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία σε πέντε τόμους (1495-1498), το πρώτο μεγάλο τυπογραφικό επίτευγμα του Άλδου Μανουτίου.
· Η πρώτη έντυπη έκδοση του «Ερωτόκριτου» του Βιτσέντζου Κορνάρου, που εκδόθηκε το 1713 στη Βενετία από τον Antonio Bortoli.
Τα παραπάνω είναι μερικά από τα αντικείμενα που πλαισιώνουν την έκθεση, η περιήγηση στην οποία δίνει την ευκαιρία στον επισκέπτη να γνωρίσει έναν κόσμο όπου συνυπάρχουν η ιστορία, η τέχνη και η έρευνα. Τεκμήρια που αφηγούνται την εξέλιξη του Ελληνισμού από την αρχαιότητα έως σήμερα, έως προσωπικά αρχεία σημαντικών προσωπικοτήτων και σπάνιοι ιστορικοί χάρτες της ανατολικής Μεσογείου, αναπτύσσουν μια πολυεπίπεδη αφήγηση της ιστορίας της Βιβλιοθήκης, αλλά και της ίδιας της πορείας του Ελληνισμού. Περίπου 100 επιλεγμένα αντικείμενα, σπάνια βιβλία, χειρόγραφα, έργα τέχνης, χάρτες και αρχειακό υλικό, αναδεικνύουν τη διαδρομή ενός θεσμού που από ιδιωτική συλλογή εξελίχθηκε σε διεθνές ερευνητικό κέντρο. Τα εκθέματα, πλαισιωμένα από φωτογραφίες και οπτικοακουστικό υλικό, φωτίζουν όχι μόνο τη συλλογή, αλλά και τους ανθρώπους πίσω από αυτήν: συλλέκτες, δωρητές, ερευνητές και βιβλιοθηκονόμους που διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία της Γενναδείου.
«Η έκθεση δεν είναι μόνο μια αναδρομή στο παρελθόν, αλλά μια αφετηρία για το μέλλον. Αναδεικνύει τη δυναμική της γνώσης ως ζωντανή διαδικασία που συνεχίζει να εξελίσσεται», σημειώνει η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου, επιμελήτρια της έκθεσης, μαζί με την Ειρήνη Σολομωνίδη, επικεφαλής βιβλιοθηκάριο.
Συγκροτώντας μια ενιαία αφήγηση, η έκθεση διαρθρώνεται σε δέκα θεματικές ενότητες που παρουσιάζουν «Το Όραμα – τη δημιουργία της συλλογής του Ιωάννη Γενναδίου», «Την Ίδρυση – τη γέννηση της Βιβλιοθήκης ως θεσμός», «Την Κληρονομιά – τις δωρεές που τη διαμόρφωσαν», «Τις Συλλογές – σπάνια βιβλία, χειρόγραφα και αρχεία», «Πέρα από το βιβλίο – έργα τέχνης, χάρτες και οπτικό υλικό», «Πρόσωπα – τους ανθρώπους πίσω από τη Βιβλιοθήκη», «Έρευνα – τη συμβολή της στις ανθρωπιστικές σπουδές», «Δίκτυα – τη διεθνή παρουσία και τις συνεργασίες», «Μια βιβλιοθήκη χωρίς σύνορα – την πολιτιστική εξωστρέφεια», «Το Αύριο – την ψηφιακή μετάβαση και τον ρόλο της στον 21ο αιώνα».
Μια από τις ευχάριστες ιδιαιτερότητες της έκθεσης αποτελεί και η ενότητα που διαμορφώθηκε από 45 ερευνητές, οι οποίοι δούλεψαν ή μελέτησαν στη Γεννάδειο. Χρησιμοποιώντας τη δυνατότητα του κινητού, μέσω QR code, ο επισκέπτης ανακαλύπτει τα αγαπημένα αντικείμενά τους από τη Βιβλιοθήκη, καθώς και τους λόγους που τα ξεχώρισαν. Οι ενότητες αναπτύσσονται μέσα στον εκθεσιακό χώρο της Πτέρυγας Ι. Μακρυγιάννη (Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Σουηδίας 61, Κολωνάκι) με τρόπο που επιτρέπει στον επισκέπτη να ακολουθήσει πολλαπλές διαδρομές -ιστορικές, θεματικές και βιωματικές- οι οποίες συνθέτουν τη δική του ανάγνωση της Γενναδείου. Η είσοδος στην έκθεση είναι ελεύθερη.
Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη είναι ένα θησαυροφυλάκιο βιβλίων, αρχείων και έργων τέχνης που αποτελούν μαρτυρίες για την κληρονομιά του Ελληνισμού από το τέλος της αρχαιότητας μέχρι τις μέρες μας. Ιδρύθηκε το 1926 από τον διπλωμάτη και λόγιο Ιωάννη Γεννάδιο, ο οποίος δώρισε τη συλλογή του 26.000 τόμων. Σήμερα, αριθμεί περισσότερους από 150.000 τόμους και φιλοξενεί ερευνητές και υποτρόφους από όλο τον κόσμο, αποτελώντας ένα ζωντανό κέντρο έρευνας και πολιτισμού.
πηγή ΑΠΕ ΜΠΕ
φωτογραφία: Δελτίο Τύπου
