Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1949 ως Σχολή -Βασιλικής Πρόνοιας και εκπαίδευε μαθητές για να γίνουν χτίστες, μαραγκοί και επεξεργαστές σιδήρου.
Ο λόγος για τη δημόσια Ξυλογλυπτική Σχολή Καλαμπάκας, με σύγχρονες εγκαταστάσεις και σπουδαστές από όλη τη χώρα, οι οποίοι εκπαιδεύονται σε θεωρητικό και εργαστηριακό επίπεδο στη σπανίζουσα εξειδίκευση της ξυλογλυπτικής – διακοσμητικής επίπλου ταυτόχρονα με μαθήματα σχεδίου. Σύμφωνα με όσα τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο διευθυντής της Σχολής Σωτήρης Ζαμπούρας, «η επαγγελματική ξυλογλυπτική απαιτεί νέα γνώση κυρίως με εφαρμογή νέων τεχνολογιών, όπως καλής χρήσης του Η/Υ τόσο σε επίπεδο σχεδιασμού όσο και χρήσης μηχανών cnc. Η τέχνη, σύμφωνα με τον ίδιο, γίνεται ψηφιακή, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο χρόνος παραγωγής και απελευθερώνονται εργατικά χέρια ενώ από την άλλη πλευρά αυξάνεται ο όγκος παραγωγής.
Για να προσθέσει επίσης: «Σκοπός ίδρυσης της Σχολής είναι η κάλυψη της αγοράς εργασίας σε ειδικευμένο τεχνικό προσωπικό στο ζωτικό τομέα των ξυλόγλυπτων αντικειμένων και αφ’ετέρου η συνέχιση της λαϊκής παραδοσιακής ξυλογλυπτικής τέχνης».
Το 1964 η Σχολή εντάχθηκε στο υπουργείο Γεωργίας, οπότε και λειτούργησαν τα τμήματα: βιοτεχνίας-χειροτεχνίας του ξύλου, δασοτεχνιτών, μαραγκών και χτιστών. Από το 1967 και μετά στη Σχολή λειτουργεί μόνο το τμήμα Χειροτεχνίας Ξύλου.
Το 1991 μετατράπηκε σε Τ.Ε.Σ. Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με την ειδικότητα ξυλογλυπτικής-διακοσμητικής επίπλου, ενώ το 2008 μετατράπηκε σε ΕΠΑ.Σ. Εκτός από τη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση, στους μαθητές της Σχολής, παρέχονται δωρεάν: διατροφή και διαμονή για τους μαθητές εκτός της περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων, τα υλικά και τα εργαλεία που απαιτούνται για την εκπαίδευσή τους, συμμετοχή σε εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, δελτίο μαθητικού εισιτηρίου για τους μαθητές που μετακινούνται, αναβολή στράτευσης για τους νέους. Σήμερα η ΕΠΑ.Σ Καλαμπάκας αποτελεί σχολική μονάδα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης η οποία ανήκει στον ΕΛΓΟ -ΔΗΜΗΤΡΑ λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η χρονική διάρκεια της εκπαίδευσης είναι διετής, και η σχολή εφαρμόζει ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα άρτιας θεωρητικής και εργαστηριακής εκπαίδευσης με σύγχρονες τεχνικές και μηχανήματα, ώστε οι μαθητές μετά το τέλος των σπουδών τους να μπορούν να συλλαμβάνουν, να σχεδιάζουν, να κοστολογούν και να δημιουργούν αυτόνομα ξυλόγλυπτα έργα ή και τεμάχια διακοσμημένα σκαλιστά για την προσάρτηση τους δε διάφορα έπιπλα. Η Σχολή βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη της Καλαμπάκας, στις παρυφές του λόφου του λόφου του Προφήτη Ηλία, όπου συναντώνται τα δύο κύρια ρεύματα της μετσοβίτικης και πηλιορείτικης λαϊκής ξυλογλυπτικής τέχνης.
Το σχολικό έτος 2021-2022, σύμφωνα με τον κ. Ζαμπούρα, «μετεξελιχθήκαμε σε ΔΙΕΚ και δεχθήκαμε τους πρώτους σπουδαστές με την ειδικότητα Τεχνικός Ξυλογλυπτικής και εφαρμογής σε ξύλινες κατασκευές. Με την ευκαιρία της αλλαγής αυτής εμπλουτίσαμε και εξειδικεύσαμε το πρόγραμμα σπουδών και το προσαρμόσαμε στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής αυξάνοντας τις εργαστηριακές ώρες και εισάγοντας την τεχνολογία στα μαθήματα όπως σχεδιασμός στον Η/Υ , χειρισμό CNC μηχανήματος , Ξυλοτόρνευση». Επιπλέον απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση των σπουδών αποτελεί και η υποχρεωτική εξάμηνη πρακτική άσκηση που είναι και το ζητούμενο στην τέχνη της ξυλογλυπτικής, καταλήγει τονίζοντας ο ίδιος.
