Έπειτα από εννέα ώρες διαπραγματεύσεων, με συμφωνία για τα ζητήματα της Τουρκίας και της Λευκορωσίας ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.
Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, το κείμενο των συμπερασμάτων αντανακλά τις ελληνικές θέσεις, όπως αυτές αποτυπώθηκαν κατά την προσέλευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τις εργασίες της Ειδικής Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη. Η Σύνοδος θα συνεχίσει τη συνεδρίασή της το πρωί στις 10:30 ώρα Ελλάδας. Στις 12 ο πρόεδρος της Κυπριακή Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης θα δώσει έκτακτη συνέντευξη τύπου. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα μιλήσει μετά το πέρας της Συνόδου, γύρω στις 4 το μεσημέρι.
Διεξήχθη πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση, διευκρίνισαν οι πηγές αυτές, σημειώνοντας πάντως ότι το τελικό κείμενο που υιοθετήθηκε είναι καλύτερο για τις θέσεις της Ελλάδας και της Κύπρου από εκείνο που είχε προταθεί αρχικά.
«Όπως τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κανένας δεν μπορεί να διχάσει την Ευρώπη. Έτσι, η Ε.Ε. στέλνει σήμερα μήνυμα ενότητας, αλληλεγγύης και αποφασιστικότητας. Καταδικάζονται οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας και είναι ξεκάθαρο ότι αν υπάρξει συνέχιση τέτοιων συμπεριφορών, αυτό θα έχει συνέπειες» επισήμαναν οι ίδιες πηγές.
Ως προς τις συνέπειες, γίνεται σαφής αναφορά σε συγκεκριμένα άρθρα των Συνθηκών για την επιβολή κυρώσεων (29, 215). Υπογραμμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρησιμοποιήσει, σε περίπτωση μονομερών ενεργειών και παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου, όλα τα εργαλεία που έχει στη διάθεση της για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της και τα συμφέροντα των κρατών μελών της. Η ΕΕ θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις το αργότερο μέχρι τη σύνοδο του Δεκεμβρίου 2020, συμπλήρωσαν.
«Καθίσταται σαφές ότι οι διερευνητικές επαφές μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας αφορούν την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών (Υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ). Είναι σαφές πως για πρώτη φορά η συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου βρέθηκε στο επίκεντρο μιας μαραθώνιας συνεδρίασης της Συνόδου Κορυφής, δεν αποτέλεσε απλά ένα μέρος της υπό συζήτηση ατζέντας», εξηγούν.
Συμπληρώνουν ότι «η Σύνοδος Κορυφής καταδικάζει απερίφραστα την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου και κάνει ρητή αναφορά στις αποφάσεις και στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την επίλυση του Κυπριακού».
«Όπως έχει τονίσει πολλές φορές ο Πρωθυπουργός, ο διάλογος με την Τουρκία είναι ανοιχτός, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να μην γίνονται παράνομες ενέργειες εκ μέρους της. Και αυτό επιβεβαιώθηκε» στη σύνοδο, κατέληξαν οι κυβερνητικές πηγές.
Σαρλ Μισέλ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε συνέντευξη Τύπου, απέφυγαν να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «κυρώσεις» για την Τουρκία, ωστόσο χρησιμοποίησαν τη λέξη «εργαλεία», επισημαίνοντας πως υπάρχουν στο τραπέζι και, αν επιβάλλεται, «θα χρησιμοποιηθούν».
O πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προειδοποίησε την Τουρκία να βάλει τέλος στις μονομερείς ενέργειές της και να μειώσει την ένταση ώστε να μην υπάρξουν κυρώσεις, αλλά σημείωσε πως η Ευρώπη είναι έτοιμη να ξεκινήσει έναν νέο πολιτικό διάλογο και πως οι επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για τη σχέση των δύο πλευρών. Το θέμα, όπως είπε θα εξεταστεί εκ νέου στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.
Την αλληλεγγύη της ΕΕ στην Ελλάδα και στην Κύπρο τόνισε και η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας ότι περιμένουμε από την Τουρκία να απέχει από μονομερείς ενέργειες. Παράλληλα είπε ότι υπάρχει εργαλειοθήκη η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί αμέσως».
Για μεγάλη απόκλιση ως προς τη στάση που θα είχε η Ε.Ε. απέναντι στην Τουρκία έκανε λόγο, μετά το πέρας της πρώτης μέρας της Συνόδου ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, τονίζοντας ότι «δεν μπορούμε να ξανασυνδεθούμε σε έναν διάλογο με την Τουρκία εάν της επιτρέψουμε να διασχίσει κόκκινες γραμμές.
Για «δύσκολες», αλλά «επιτυχημένες» συζητήσεις των «27», έκανε λόγο η Άνγκελα Μέρκελ.
Προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «δύο δρόμοι ανοίγονται μπροστά μας, ο ένας είναι ο δρόμος του διαλόγου της διπλωματίας, ένας διάλογος ο οποίος πρέπει να στηρίζεται στο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην αποφυγή μονομερών ενεργειών και στους κανόνες καλής γειτονίας. Ο άλλος δρόμος είναι η κλιμακούμενη ένταση, η οποία αναπόφευκτα αργά η γρήγορα θα οδηγήσει στη λήψη μέτρων από την Ευρώπη εις βάρος της Τουρκίας. Η Ελλάδα έχει αποδείξει έμπρακτα ότι θέλει να ακολουθήσει τον πρώτο δρόμο. Εναπόκειται στην Τουρκία να πράξει και αυτή το ίδιο, αλλά θα πρέπει να το κάνει με συνέπεια και με σταθερότητα».
Για τη Λευκορωσία, αποφασίστηκε η άμεση επιβολή κυρώσεων σε βάρος 40 προσώπων.
Η δεύτερη ημέρα της Συνόδου ξεκινά στις 10.30 ώρα Ελλάδος.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν επιστρέφει στο Παρίσι. Θα εκπροσωπηθεί στις εργασίες από την καγκελάριο της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ.
