Νομικό κενό για τους συντρόφους εκτός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης – Έρχονται αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο
Οι παροχές περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας μπορούν να αναζητηθούν σε περίπτωση χωρισμού, ωστόσο για το κληρονομικό δικαίωμα απαιτείται νέα νομοθετική ρύθμιση.
Η ελεύθερη συμβίωση αποτελεί πλέον συνηθισμένο φαινόμενο για πολλά ζευγάρια, είτε επειδή δεν θεωρούν αναγκαίο τον γάμο είτε για κοινωνικούς λόγους, όπως συμβαίνει συχνά στα ομόφυλα ζευγάρια.
Το πρόβλημα ανακύπτει όταν στη διάρκεια αυτής της σχέσης δημιουργούνται περιουσιακά ζητήματα, καθώς νομικά δεν αναγνωρίζεται κανένα δικαίωμα του ενός συντρόφου έναντι του άλλου.
Τι συμβαίνει όταν η σχέση τελειώσει ή κάποιος αποβιώσει;
Σε περίπτωση λήξης της σχέσης, όταν ο ένας σύντροφος έχει συμβάλει οικονομικά στην περιουσία του άλλου, υπάρχει δυνατότητα νομικής διεκδίκησης μέσω της διαδικασίας αδικαιολόγητου πλουτισμού. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση θανάτου, εφόσον υπάρχουν αποδείξεις περιουσιακών παροχών. Ωστόσο, στο θέμα των κληρονομικών δικαιωμάτων υπάρχει σοβαρό νομικό κενό.
Αδικαιολόγητος πλουτισμός: Πότε μπορεί να διεκδικηθεί;
Σύμφωνα με το άρθρο 904 του Αστικού Κώδικα, κανείς δεν μπορεί να γίνεται πλουσιότερος εις βάρος άλλου χωρίς νόμιμη αιτία. Στα πλαίσια της ελεύθερης συμβίωσης, τέτοια νόμιμη αιτία θεωρείται η ίδια η σχέση. Όταν αυτή παύει να υφίσταται, ο σύντροφος μπορεί να διεκδικήσει:
✔ Δώρα μεγάλης αξίας (όπως κοσμήματα ή αυτοκίνητα)
✔ Δωρεά ακινήτου
✔ Υψηλά χρηματικά ποσά που δόθηκαν στον σύντροφο
✔ Οικονομική συμβολή σε ανακαίνιση ακινήτου
Για τη δικαστική διεκδίκηση απαιτούνται αποδείξεις ότι οι παροχές έγιναν με βάση τη σχέση και την εμπιστοσύνη, η οποία έπαψε να υφίσταται.
Κληρονομικά δικαιώματα: Τι ισχύει σήμερα
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κληρονομικά δικαιώματα αναγνωρίζονται μόνο:
- Στον/στην σύζυγο
- Στον/στην σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης
- Στα παιδιά, γονείς, αδέλφια και, αν δεν υπάρχουν αυτοί, σε θείους, ξαδέρφια ή ανίψια
Οι ελεύθεροι σύντροφοι, χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, δεν κληρονομούν τίποτα, ακόμη κι αν πρόκειται για πολυετή και σταθερή σχέση.
Συχνά η περιουσία του θανόντος καταλήγει σε μακρινούς συγγενείς, ενώ ο/η σύντροφος δεν έχει κανένα δικαίωμα, εκτός κι αν έχει υπάρξει διαθήκη, η οποία ωστόσο φορολογείται βαριά όταν ο κληρονόμος είναι “τρίτος”.
Αναμένονται νομοθετικές αλλαγές
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης επεξεργάζεται πρόταση για τη μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου, προκειμένου να καλυφθεί το υπάρχον νομικό κενό. Βασικά κριτήρια για τη θεμελίωση κληρονομικού δικαιώματος θα μπορούσαν να είναι:
- Η διάρκεια και σταθερότητα της σχέσης
- Η κοινή στέγη
- Οι αμοιβαίες παροχές
- Η ύπαρξη τέκνων από τη σχέση
Η πολυαναμενόμενη αυτή μεταρρύθμιση αναμένεται να καθορίσει με σαφήνεια τα δικαιώματα των συντρόφων εκτός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, ώστε να αποφεύγονται αδικίες και νομικά κενά.
πηγή alfavita.gr
φωτο: Trung Nguyen /Pexels
