«Ο Κάθετος Διάδρομος, ως προϊόν του κοινού οράματος Αθήνας και Ουάσιγκτον, αποτελεί μία από τις ασφαλέστερες ενεργειακές διόδους της Ευρώπης», τονίζει ο βουλευτής Σερρών και Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων και ΕΕ της Νέας Δημοκρατίας, Τάσος Χατζηβασιλείου, σε συνέντευξή του στο mononews.gr.
Ο κ. Χατζηβασιλείου επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή επιλογή αποτελεί συνέχεια της πολιτικής που ξεκίνησε το 2022, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας πως η Ευρώπη «έχει ξυπνήσει από τον γεωπολιτικό λήθαργο» και κινείται πλέον προς τη στρατηγική αυτονομία στην άμυνα και την ενέργεια. Όπως σημειώνει, η ενεργειακή ασφάλεια συνιστά προϋπόθεση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, ενώ παράλληλα δημιουργούνται ευκαιρίες για εναλλακτικές, ασφαλείς διαδρομές τροφοδοσίας της ηπείρου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Χατζηβασιλείου υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, χάρη στις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης και στις ενεργειακές διασυνδέσεις που προωθήθηκαν εγκαίρως. «Η Ελλάδα μετατρέπεται σε πάροχο ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή και σε κύρια είσοδο του LNG προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι η διεθνώς αναβαθμισμένη αξιοπιστία της χώρας και η πολιτική σταθερότητα ενισχύουν καθοριστικά αυτόν τον ρόλο.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στα βήματα που αποτυπώνουν την άμεση ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Όπως σημειώνει, η κοινοπραξία Atlantic SEE Trade υπέγραψε πρόσφατα την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία, με το πρώτο φορτίο να αναμένεται να φτάσει στη Ρεβυθούσα και την παράδοση να έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει ως ορόσημο την Υπουργική Σύνοδο Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με διοργανωτή το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας, με στόχο την πλήρη εμπορική λειτουργία της διαδρομής που θα αφορά φυσικό αέριο, εμπόριο και μεταφορές.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο αυξημένης εξάρτησης της Ε.Ε. από αμερικανικό LNG, ο κ. Χατζηβασιλείου επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη καταστεί ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της Ευρώπης, γεγονός που αποτυπώνει την εμβάθυνση της διατλαντικής ενεργειακής διασύνδεσης. Τονίζει ότι ζητούμενο για την Ευρώπη είναι η κατοχύρωση της ενεργειακής ασφάλειας και η ταχεία προσαρμογή στο νέο γεωπολιτικό τοπίο, ενώ εκφράζει την αισιοδοξία του ότι οι δύο πλευρές του Ατλαντικού θα καταλήξουν σε κοινό βηματισμό, καθώς η εμπορική και γεωπολιτική σχέση Ευρώπης–ΗΠΑ παραμένει η ισχυρότερη στο είδος της διεθνώς.
Ολόκληρη η συνέντευξη του Τάσου Χατζηβασιλείου στο mononews.gr:
Ερ. Πείτε μας τις γεωπολιτικές αλλαγές που θα επιφέρει η απόφαση απαγόρευσης του ρωσικού LNG στην Ευρώπη.
Η απόφαση της Ε.Ε. για κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου αποτελεί τη συνέχεια μίας πολιτικής που ξεκίνησε το 2022, μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Ευτυχώς, η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια έχει ξυπνήσει από τον γεωπολιτικό λήθαργο. Επιτέλους, κινείται με γοργά βήματα προς την κατεύθυνση της στρατηγικής αυτονομίας, τόσο στην άμυνα όσο και την ενέργεια. Έτσι, τέθηκε ως κοινός στόχος η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αφότου το Κρεμλίνο χρησιμοποίησε ως «όπλο» τις διακοπές εφοδιασμού, για να πιέσει τα ευρωπαϊκά κράτη.
Πλέον, είναι σαφές ότι η ενεργειακή ασφάλεια είναι προϋπόθεση της στρατηγικής αυτονομίας της Ε.Ε. Με τα νέα δεδομένα, δημιουργούνται ευκαιρίες για την ενεργειακή θωράκιση της ηπείρου από εναλλακτικές πηγές, μέσω ασφαλών διαδρομών. Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνεται η ευθύνη της ευρωπαϊκής ηγεσίας να εξασφαλίσει ανεμπόδιστη πρόσβαση σε πόρους για την κάλυψη των αναγκών των Ευρωπαίων πολιτών.
Για την Ελλάδα, η απόφαση αναδεικνύει τη διορατικότητα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη να επενδύσει εγκαίρως σε υποδομές και διασυνδέσεις χάρη στη διεθνώς αναβαθμισμένη αξιοπιστία της χώρας. Οι ενεργειακές εγκαταστάσεις της Αλεξανδρούπολης και της Ρεβυθούσας, σε συνδυασμό με την οικονομική ανάπτυξη και την πολιτική σταθερότητα, αποτελούν πλεονέκτημα για την Ελλάδα, η οποία μετατρέπεται σε πάροχο ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή και σε κύρια είσοδο του LNG προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Και όλα αυτά γίνονται πραγματικότητα με τον Κάθετο Διάδρομο, ένα έργο που ενσαρκώνει το όραμά μας για ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή, ένα έργο που καθιστά την Ελλάδα ενεργειακό πρωταγωνιστή.
Ερ. Με δεδομένο ότι η πλειοψηφία του LNG που θα εισαχθεί, ενδέχεται να είναι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μετριάσει η απόφαση, την ευρωπαϊκή έκθεση σε απρόβλεπτες πολιτικές κινήσεις — π.χ. από τον Ντόναλντ Τραμπ;
Το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της Ε.Ε., καλύπτοντας περίπου το 45% των σχετικών εισαγωγών. Το 2025, το αντίστοιχο ποσοστό πλησίασε το 60%, γεγονός που αποτυπώνει την περαιτέρω εμβάθυνση της διατλαντικής ενεργειακής διασύνδεσης. Αυτή η πρόοδος είναι αποτέλεσμα της κοινής δέσμευσης και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Το ζητούμενο για την Ευρώπη είναι η κατοχύρωση της ενεργειακής ασφάλειας και η ταχεία προσαρμογή στο νέο γεωπολιτικό τοπίο. Με δεδομένη τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, η Ε.Ε. ορθώς συνεργάστηκε με τις ΗΠΑ για την υλοποίηση της αναγκαίας ενεργειακής μετάβασης, επιλογή που μακροπρόθεσμα εξυπηρετεί και τη συνοχή της διατλαντικής σχέσης.
Άλλωστε, η εμπορική και γεωπολιτική σχέση Ευρώπης-ΗΠΑ είναι η ισχυρότερη στο είδος της παγκοσμίως. Είμαι αισιόδοξος ότι, στο τέλος, θα μπορέσουμε οι δύο πλευρές του Ατλαντικού να συμφωνήσουμε σε κοινό βηματισμό. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ είναι οι στενότεροι σύμμαχοι και εταίροι εδώ και δεκαετίες. Μάλιστα, η προστασία των ελληνοαμερικανικών αλλά και των ευρωαμερικανικών σχέσεων είναι προτεραιότητα και για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Ακόμα και αν σκεφτεί ο οποιοσδήποτε ένα φανταστικό δυστοπικό σενάριο για το μέλλον, εκείνο που μετράει είναι η ετοιμότητα της Ε.Ε. να προσαρμόζεται στις ενεργειακές συνθήκες και στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Πάντως, η Ελλάδα αυξάνει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα και, αυτομάτως, τοποθετείται στην καρδιά των κέντρων λήψης αποφάσεων. Ο Κάθετος Διάδρομος, ως προϊόν του κοινού οράματος Αθήνας και Ουάσιγκτον, αποτελεί μία από τις ασφαλέστερες ενεργειακές διόδους της Ευρώπης. Και η λειτουργία του καθιστά την Ελλάδα πάροχο ενεργειακής ασφάλειας προς τους εταίρους της.
Ερ. Με την απόφαση της Ε.Ε., ο Κάθετος Διάδρομος γίνεται καθοριστικός. Ποια είναι τα απαιτούμενα διπλωματικά βήματα για την πλήρη λειτουργία του;
Προ ημερών, η κοινοπραξία Atlantic SEE Trade υπέγραψε την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία. Το πρώτο φορτίο θα φτάσει στη Ρεβυθούσα και η παράδοση στην Ουκρανία έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο. Αυτό δείχνει και τη διάθεση, από όλες τις πλευρές, για άμεση εκκίνηση της λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου.
Η Υπουργική Σύνοδος Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με διοργανωτή το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας, αποτελεί ορόσημο για την πλήρη ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Στόχος είναι η πλήρης εμπορική λειτουργία μιας διαδρομής που θα αφορά φυσικό αέριο, εμπόριο και μεταφορές.
Ενδεικτικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του ειδικού απεσταλμένου του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Τζόσουα Βολτς, ο οποίος τόνισε ότι ακόμη κι αν υπάρχουν άλλες εναλλακτικές διαδρομές, η Ελλάδα αποτελεί τον καταλληλότερο εταίρο.
Για να αντιληφθούμε την αξία του εγχειρήματος, αρκεί να λάβουμε υπόψη ότι σε πλήρη λειτουργία θα μπορεί να διοχετεύει φυσικό αέριο σε μια αγορά 100 εκατομμύριων Ευρωπαίων, όπως, εξάλλου, έχει σημειώσει και ο Υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα έργο που στηρίζουν η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ, απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα της ηπείρου. Είμαι αισιόδοξος ότι όλες οι κυβερνήσεις της περιοχής θα προχωρήσουν γρήγορα από τον πολιτικό σχεδιασμό στις δεσμευτικές αποφάσεις. Πιστεύω ότι όλοι αντιλαμβάνονται ότι η πλήρης ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου δεν μπορεί να καθυστερήσει. Άλλωστε, τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής δείχνουν τον δρόμο.
Ερ. Με την ενεργοποίηση της απόφασης της Ε.Ε., αγωγοί που μεταφέρουν ρωσικό αέριο όπως ο TurkStream μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Είναι αυτό στοιχείο που μας δίνει πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας;
Εμείς επιδιώκουμε να ενισχύσουμε το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα, να αναβαθμίσουμε τον ρόλο μας στην Ανατολική Μεσόγειο και, φυσικά, να συμβάλουμε καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Και το πετυχαίνουμε χάρη στους χειρισμούς του Κυριάκου Μητσοτάκη και των υπουργών της κυβέρνησης. Η ελληνική εξωτερική και ενεργειακή πολιτική δεν στρέφεται εναντίον γειτονικών κρατών.
Φαίνεται ότι ο TurkStream παραμένει δίοδος ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Όμως, η ουσία βρίσκεται στην απόφαση της Ευρώπης να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια με σαφή χρονικά ορόσημα και κανόνες.
Κατά συνέπεια, η Ελλάδα διέβλεψε τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, επένδυσε σε υπερσύγχρονες ενεργειακές υποδομές, αξιοποίησε το διπλωματικό της κεφάλαιο και κατέστη αξιόπιστος και απαραίτητος εταίρος. Θα ήταν ενθαρρυντικό για την περιοχή να αυξηθεί ο αριθμός των χωρών που υιοθετούν παρόμοιες αντιλήψεις.
