Στην εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τους δεκάδες νεκρούς και τους εκατοντάδες τραυματίες από τους βομβαρδισμούς της Θεσσαλονίκης και του άμαχου πληθυσμού της, μεταφέρει νοερά τον επισκέπτη μια έκθεση αρχειακού υλικού, που παρουσιάζεται στον πρώτο όροφο της Αποθήκης Δ’, στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και Εθελοντισμού.
Σκηνές τρόμου, φρίκης και πανικού ξετυλίγονται από αφήγηση των γεγονότων, η οποία είναι αναρτημένη στον χώρο της έκθεσης. Σε μια προθήκη, δίπλα στα μετάλλια, ο επισκέπτης βλέπει εργαλεία που σήμερα θα χαρακτηρίζονταν πρωτόγονα. Εκτός από τις γυάλινες σύριγγες με τις τεράστιες βελόνες, που για να τις απολυμάνουν τις έβραζαν μέσα σε ένα τσίγκινο κουτάκι, στην προθήκη εκτίθεται κι ένα πριόνι.
«Με αυτό το πριόνι ακρωτηρίαζαν ασθενείς και τραυματίες που κινδύνευαν να πεθάνουν. Έρχονταν γιατροί, προσπαθούσαν να κάνουν ακρωτηριασμό. Δεν υπήρχαν παυσίπονα και αναισθητικά και την ώρα που γινόταν ο ακρωτηριασμός ηχούσαν οι καμπάνες τόσο δυνατά ώστε να μην ακουστεί το βογκητό κι ο πόνος του ασθενή», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εθελόντρια νοσηλεύτρια του ΕΕΣ, η οποία ενημερώνει το κοινό για τα εκθέματα.
Στο πλευρό τους οι τραυματίες είχαν ως ακάματες συμπαραστάτριες τις εθελόντριες αδελφές του Ερυθρού Σταυρού.
«Ὁ ἀριθμὸς τῶν νεκρῶν ἀνήλθε περίπου σέ 59 καὶ τῶν τραυματιῶν σέ 100… Τους τραυματίες, ἀκόμη καὶ κεῖνους ποὺ μαζεύαμε ἀκρωτηριασμένους, τοὺς μεταφέραμε ἀναγκαστικῶς μὲ ἐπιβατικὰ αὐτοκίνητα στὰ νοσοκομεῖα καὶ στὸν Σταθμὸν Α΄ Βοηθειῶν, ποὺ εἶχε ἐγκαταστήσει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς σὲ μία ὑπόγεια ἀποθήκη τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης ποὺ ὡς τὸ τέλος τῶν ἐπιχειρήσεων, ἀπεδείχθη τὸ καλλίτερον καὶ στερεώτερον Καταφύγιον…»
αναφέρεται σε αφήγηση που χρονολογείται στις 27 Αυγούστου 1941 και συνεχίζει ως εξής:
«Τὴν παραμονὴ, εἶχα πάγει στὴν διοίκηση γιὰ τὴν τακτοποίηση τῶν Ἐθελοντῶν Ἀδελφῶν στους Σταθμούς. Μὲ πρωτοφανῆ αὐθαιρεσία, εἶχαν σκορπίσει θεωρητικῶς ὅλες τὶς Διπλωματούχες καὶ Ἐθελοντὲς Ἀδελφὲς μας στους ἀνύπαρκτους Σταθμοὺς Α΄ Βοηθειῶν. Ὁ τραγικότερος βομβαρδισμὸς ἀπὸ ἀπόψεως θυμάτων, ἔγινε τὴν ἐπαύριον τ2 Νοεμβρίου. Ἐκείνην τὴν ἡμέρα εἴχαμε 5 συναγερμοὺς καὶ 3 βομβαρδισμοὺς, καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν θυμάτων ἦταν 60 νεκροὶ καὶ 250 τραυματίες περίπου… Ἡ Διοίκησις, ποὺ αἰσθάνθηκε τὸν ἐαυτὸν της θιγμένο μὲ τὴν ἡμερήσια Διαταγὴ τοῦ Στρατηγοῦ Πολίτου, ἔσπευσε νὰ ὀργανώσει τοὺς διαφόρους Σταθμοὺς Α΄ Βοηθειῶν τῆς πόλεως, ζητῶντας τὴν βοήθειαν τοῦ Ε.Ε.Σ. στὴν ὀργάνωσιν αὐτήν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐ.Ε.Σ. προσπαθοῦσαν νὰ βάλουν κάποια τάξιν καὶ νὰ ἐπιβλέψουν τὴν καλήν λειτουργία τῶν σταθμῶν… Στὶς 9 Νοεμβρίου μεταφέρθηκαν τὰ γραφεῖα τοῦ Ἐ.Ε. μὲ ὅλες τὶς ὑπηρεσίες του στὸ Β΄ Γυμνάσιον Ἀρρένων, διότι θεωρήθηκε τὸ ἰδιόκτητο κτήριό του ὡς πολὺ ἐπικίνδυνον».
Η πρόεδρος του Τμήματος Αδελφών Β. Ζάννα, με επιστολή της προς τον Γενικό Αρχίατρο Στρατηγό Χριστόπουλο, ζητά τη βοήθειά του:
«Πολύ σας παρακαλῶ νὰ μᾶς βοηθήσετε εἰς τὸ ἔργο μας μὲ τὸ κύρος σας καὶ φαντάζομαι νὰ συμφωνεῖσθε μαζὶ μου πως θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσωμε εἰς τὸ σημεῖο ὥστε μία Ἀδελφὴ νὰ ἀναλογῇ (ἐφόσον ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμός) εἰς 15-20 κλίνας».
Στους τοίχους της έκθεσης υπάρχουν αναρτημένες φωτογραφίες από ευχαριστήριες επιστολές για μικρές και μεγάλες δωρεές πολιτών προς τον Ερυθρό Σταυρό το 1940-41, ενώ στις προθήκες εκτίθενται, μεταξύ άλλων, παράσημα, κανονισμοί του ΕΕΣ, σκίτσα των στολών των Αδελφών του ΕΕΣ, εργαλεία, υλικά πρώτων βοηθειών, μπουκαλάκια με φάρμακα
φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΧΗΡΑΣ
