Ο Δήμος Ξάνθης στο πλαίσιο των θρακικών λαογραφικών εορτών 2025, διοργάνωσε την αναβίωση του δρώμενου του καλόγερου. Πρόκειται για ένα δρώμενο, η έμπνευση της αναβίωσης του οποίου, ήρθε από τον μεγάλο Θρακιώτη συγγραφέα Γεώργιο Βιζυηνό (1849- 1896) στα τέλη του 19ου αιώνα.
Όπως είπε ο κ. Μιχάλης Τσέπελης, αντιδήμαρχος, η αναβίωση ξεκίνησε από την πλατεία Δημοκρατίας και ολοκληρώθηκε στην πλατεία Μητροπόλεως στην παλιά πόλη, όπου και στήθηκε παραδοσιακό γλέντι με το παραδοσιακό σχήμα παραδοσιακής μουσικής «Μπάντα Τέτοια». Η συμμετοχή των Ξανθιωτών αλλά και επισκεπτών ήτανε πάρα πολύ μεγάλη και το δρώμενο στέφτηκε με μεγάλη επιτυχία.
Σύμφωνα με την κα Πέπη Στάντσιου, πρόεδρο λυκείου Ελληνίδων Ξάνθης, ο «Καλόγερος», δηλαδή ο καλός γέρος, είναι ένα δρώμενο που παιζόταν στη Βιζύη της Θράκης, τη Δευτέρα της Τυρινής. Στους ρόλους, που δραματοποιούνται από άνδρες, συμπεριλαμβάνονται οι δύο Καλόγεροι, τα Κορίτσια, η Μπάμπω με το εφταμηνίτικο παιδί της, οι Μουντζούρηδες, οι Ζαπτιέδες (χωροφύλακες), ο Κεχαγιάς, κ.ά.
Η κα Πένυ Βουγιουκλή, ομότιμη καθηγήτρια Γλωσσολογίας ΔΠΘ, έκανε λόγο για μία διονυσιακή πομπή, στην οποία ένα ανθρώπινο ποτάμι ξεχύνεται στους δρόμους, με τύμπανα και γκάιντες, χορεύουν και παίρνουν για δώρο χρήματα ή κρασί, ενώ οι ζαπτιέδες με τις αλυσίδες αρπάζουν όποιον διαβάτη περνάει απελευθερώνοντάς τον μόνο με λύτρα, τα οποία ορίζονται από τους Καλόγερους. Καταλήγουν στην πλατεία όπου στήνεται μια ολόκληρη παράσταση, η οποία στην αρχή χαρακτηρίζεται από ενθουσιασμό και πειράγματα από τα μέλη του θιάσου και μεταξύ τους αλλά και προς τον κόσμο, με αποκορύφωμα τον γάμο του Αρχικαλόγερου και τη δολοφονία του από τον άλλο καλόγερο. Στη συνέχεια όμως και μετά την ανάστασή του σταματάνε όλες οι φωνές και οι φασαρίες και ξεκινάει η τελετή, σοβαρή και επίσημη, όπου οι Καλόγεροι, ζεύονται το αλέτρι και το σέρνουν, ενώ ο Μουχτάρης σπέρνει και φωνάζει:-Να γίνει δέκα γρόσια το κιλό το στάρι!-Πέντε γρόσια το κιλό η σίκαλη!-Τρία γρόσια το κιλό το κριθάρι!
Οι θεατές φωνάζουν:-Αμήν! Θεέ μου για να φάνε οι φτωχοί! Ναι, Θεέ μου να χορτάσει η φτωχολογιά! Έπειτα πιάνουν τον χορό και γλεντάνε όλοι μαζί έως το βράδυ με μπόλικο κρασί! Έτσι και στην αναβίωση του δρώμενου, θα προσφερθεί στους συμμετέχοντες κρασί από τον Δήμο Ξάνθης.
