Την κοινή τους θέση ότι ο ζυθοτουρισμός μπορεί να αποτελέσει μια νέα προοπτική για την Ελλάδα, αρκεί να πιστέψουμε στη μπύρα και να την προσεγγίσουμε όχι απλώς ως καλοκαιρινό ποτό αλλά ως μέρος της σύγχρονης ελληνικής κουλτούρας, διατύπωσαν οι συμμετέχοντες σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών, Marketing και Τουρισμού του Διεθνούς Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΔΙΠΑΕ) στο πλαίσιο της 40ης Philoxenia και πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη. To θέμα της εκδήλωσης: Beer Tourism! Ζυθοτουρισμός στην Ελλάδα και Διεθνώς.
Οι Έλληνες αγαπούν τη μπύρα, ωστόσο ο ζυθοτουρισμός στη χώρα μας βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο. Στη Βόρεια Ελλάδα και σε άλλες περιοχές έχει ήδη ξεκινήσει σιγά-σιγά η πειραματική δημιουργία επισκέψιμων μικροζυθοποιιών, όμως η ανάπτυξη ενός οργανωμένου «τουρισμού μπύρας» συναντά σοβαρά εμπόδια. Όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, η νομοθεσία παραμένει ξεπερασμένη και η γραφειοκρατία ασφυκτική, γεγονός που φρενάρει ακόμα και τις πιο φιλόδοξες προσπάθειες των παραγωγών.
«Η μπύρα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα ποτό του καύσωνα», τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Οργανισμών, Marketing και Τουρισμού του ΔΙΠΑΕ, Γιώργος Σκούφας, προσθέτοντας ότι «πίσω από την μπύρα κρύβεται μια ολόκληρη κουλτούρα και μια παγκόσμια τάση που αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού». Σημείωσε ότι περίπου πριν από 35 χρόνια δοκιμάσαμε για πρώτη φορά μπύρα σε κουτί στην Ελλάδα και από τότε έχουν γίνει σημαντικά άλματα. Σήμερα, στη χώρα λειτουργούν 71 μικροζυθοποιίες, ενώ στη Βόρεια Ελλάδα δραστηριοποιούνται περισσότερες από 20, με συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή, νέες ετικέτες και συμμετοχές σε διεθνή φεστιβάλ.
Οι ελληνικές craft μπύρες πλέον ταξιδεύουν στο εξωτερικό, κερδίζοντας βραβεία και αναγνώριση. «Υπάρχουν άνθρωποι που έρχονται στη Θεσσαλονίκη για να πιουν συγκεκριμένες μπύρες. Το κοινό υπάρχει· μένει να τις προβάλουμε εμείς», σημείωσε. Ερωτηθείς για το τι λείπει, επισήμανε ότι «αυτό που λείπει είναι η κουλτούρα γύρω από τη μπύρα. Συχνά τη θεωρούμε κάτι “ευτελές”, που δεν ταιριάζει σε ένα καλό τραπέζι, και αυτό είναι μεγάλο λάθος». Όπως εξήγησε, υπάρχουν ελληνικές μπύρες που όχι μόνο ανταγωνίζονται ποιοτικά τα κρασιά, αλλά και κοστίζουν περισσότερο, όπως μπύρες καπνιστές, χειμωνιάτικες, με αλκοολικό βαθμό 12% και 14%, που συνοδεύουν ιδανικά πλούσια γεύματα, όπως ένα χοιρινό κότσι ή γαστρονομικά πιάτα για τουρισμό υψηλής ποιότητας.
Η μπύρα δεν περιορίζεται σε «barbecue και μπουκάλι», ξεκαθάρισε, προσθέτοντας ότι «έχει περάσει η αντίληψη ότι η μπύρα είναι για μπάρμπεκιου, ποδόσφαιρο ή για να πίνεις όρθιος με ένα μπουκάλι στο χέρι. Αυτό πρέπει να αλλάξει». Σημείωσε ακόμη ότι ιστορικά η μπύρα δεν ήταν αντρική υπόθεση· στην αρχαία Αίγυπτο την παρασκεύαζαν γυναίκες και στη Μεσοποταμία η θεότητα της μπύρας ήταν γυναίκα.
Ζυθοτουρισμός στην Ελλάδα: Μεγάλες προοπτικές, μικρά βήματα
Παρά τη δημοφιλία της μπύρας στην Ελλάδα, ο ζυθοτουρισμός παραμένει σε αρχικό στάδιο. Η Βόρεια Ελλάδα και άλλες περιοχές πειραματίζονται με επισκέψιμες μικροζυθοποιίες, ωστόσο η ανάπτυξη ενός οργανωμένου τουρισμού μπύρας συναντά σοβαρά εμπόδια. Οι ζυθοποιοί που συμμετείχαν στην εκδήλωση τόνισαν ότι η νομοθεσία είναι ξεπερασμένη και η γραφειοκρατία ασφυκτική. Ο ιδιοκτήτης των Hoppy Pub και 3 Brothers, Γιώργος Αλεξάκης, εμπνευστής του Beerfest που διοργανώνεται από το 2017 στη Θεσσαλονίκη, υπογράμμισε ότι όλοι οι ζυθοποιοί επιθυμούν να ανοίξουν τις πόρτες τους στον κόσμο, καθώς η άμεση επαφή με τους επισκέπτες δημιουργεί τουρισμό και υπεραξία.
Το πρόβλημα, όπως διευκρίνισε, δεν είναι η ζήτηση ή το κόστος επένδυσης. «Για να δεχθούμε επισκέπτες, πρέπει να δημιουργήσουμε δεύτερη επιχείρηση, ξεχωριστές τουαλέτες, ανεξάρτητη είσοδο, ακόμη και αν οι υπάρχουσες υποδομές πληρούν τις προδιαγραφές. Όλα τα υπόλοιπα, όπως η διακόσμηση ή οι καναπέδες, είναι δευτερεύοντα», είπε χαρακτηριστικά. Υπογράμμισε επίσης ότι στην Ελλάδα «η γραφειοκρατία λειτουργεί σαν τροχοπέδη: μπορείς να έχεις όλη τη διάθεση και τα χρήματα, αλλά χωρίς τις σφραγίδες, δεν γίνεται τίποτα».
Παρά τα εμπόδια, οι προοπτικές για τον ζυθοτουρισμό είναι τεράστιες. «Αν ξεπεραστούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, η μπύρα μπορεί να ενώσει ανθρώπους και να φέρει κόσμο σε κάθε γωνιά της χώρας», τόνισαν οι ζυθοποιοί.
Ο ιδιοκτήτης της Πρότυπης Μικροζυθοποιίας Θεσσαλονίκης SKNIPA, ‘Αγγελος Κανιατσάκης, επισήμανε ότι τουριστικά γραφεία ζητούν πακέτα που περιλαμβάνουν επισκέψεις σε ζυθοποιίες με γευσιγνωσία, αλλά η νομοθεσία το απαγορεύει, με αποτέλεσμα οι προσπάθειες να σταματούν πριν καν ξεκινήσουν.
Ιδέες υπάρχουν, από φεστιβάλ γευσιγνωσίας και εκδηλώσεις σε μικρές ζυθοποιίες, μέχρι «μαραθώνιους μπύρας» με στάσεις σε διάφορα καταστήματα και ζυθοποιίες, που θα μπορούσαν να προσελκύσουν επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη. Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες αυτές σταματούν στην έλλειψη νομοθετικού πλαισίου και στη γραφειοκρατική αδράνεια. Οι ζυθοποιοί συμφωνούν ότι «μπορούμε να φέρουμε τουρισμό και να αναδείξουμε τη σύγχρονη ελληνική μπύρα, αλλά χρειαζόμαστε σαφείς κανόνες και υποστήριξη· αλλιώς, ό,τι ξεκινάει, μένει μισό».
Ο συνιδρυτής και ζυθοποιός της UTOPIA, Βασίλης Τσερκεζής, ανέφερε ότι η ζυθοποιία τους ξεκίνησε ως μικρό εγχείρημα, αλλά πλέον παράγει συνταγές σε περισσότερα από ένα ζυθοποιεία στη χώρα και έχει δοκιμαστεί και στο εξωτερικό. Πρόσφατα άνοιξαν έναν χώρο στη Θεσσαλονίκη για να σερβίρουν τις μπύρες τους και να προωθήσουν την κουλτούρα της μπύρας, τονίζοντας τη σημασία της σχέσης του κοινού με το προϊόν, της εκπαίδευσης στη γεύση και της ανάδειξης τοπικών πρώτων υλών, που μπορούν να κάνουν την ελληνική μπύρα μοναδική.
Ο ιδιοκτήτης και ζυθοποιός της Marmita, Βαγγέλης Φάκας, εξήγησε πως ξεκίνησαν από ένα γκαράζ και κατάφεραν να μεγαλώσουν τη ζυθοποιία τους, προσφέροντας τεχνογνωσία και στήριξη σε άλλους επαγγελματίες του κλάδου. Στόχος τους είναι να αναδείξουν την κουλτούρα της μπύρας στην Ελλάδα, να συμμετάσχουν στην παγκόσμια τάση της Craft Beer Revolution και να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα της ελληνικής μικροζυθοποιίας.
Το Beerfest στη Θεσσαλονίκη έχει γίνει πλέον θεσμός. Ο κ. Αλεξάκης εξήγησε ότι η ιδέα ξεκίνησε από εμπειρίες σε φεστιβάλ στο εξωτερικό, με στόχο να προσελκύσει τουρίστες και να δημιουργήσει ένα μεγάλο, προσιτό γεγονός. Από το 2017 συγκεντρώνει περίπου 50.000 επισκέπτες και σήμερα φτάνει τους 30.000 στο χώρο της ΔΕΘ, προσελκύοντας κοινό από όλη την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, παρά τις προκλήσεις της γραφειοκρατίας και του καιρού.
Στον χαιρετισμό του, ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Κούβελας, τόνισε τον ρόλο των φοιτητών ως «ψυχή του Διεθνούς Πανεπιστημίου» και πηγή έμπνευσης για τους καθηγητές, υπογραμμίζοντας την αυξανόμενη εξωστρέφεια του ΔΙΠΑΕ, ιδιαίτερα στους τομείς marketing και τουρισμού, αξιοποιώντας εργαλεία όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Σχολίασε ότι η φετινή θεματική για τον ζυθοτουρισμό είναι «εξαιρετικά επίκαιρη και ενδιαφέρουσα».
Ο περιφερειακός σύμβουλος και τομεάρχης των επαγγελματικών φορέων Κεντρικής Μακεδονίας, Ιωάννης Κουφίδης, επισήμανε ότι ο σύγχρονος τουρισμός βασίζεται σε αυθεντικές εμπειρίες και η μπύρα, συνδυασμένη με τοπικά προϊόντα όπως το μέλι, προσφέρει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης. Ανέφερε τις μικροζυθοποιίες στην Ελλάδα (71 πανελλαδικά), με πολλές στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, που προσελκύουν επισκέπτες για γευστικές δοκιμές, και τόνισε τη στήριξη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας μέσω εκθέσεων, προγραμμάτων όπως η «Μακεδονική Κουζίνα» και τα χρηματοδοτικά εργαλεία του ΕΣΠΑ με επιδοτήσεις έως 50%.
Ο Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομίας και Διοίκησης, καθηγητής Φώτης Κιλιπίρης, χαρακτήρισε την επιλογή της θεματολογίας «πρωτοποριακή», υπογραμμίζοντας ότι η μπύρα μπορεί να αποτελέσει νέο πεδίο ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία και τον τουρισμό, αξιοποιώντας τα ελληνικά σιτηρά για ποιοτική παραγωγή ζύθου. Ο φοιτητής ‘Ακης Παπαστεργίου εξέφρασε τη χαρά του για τη συμμετοχή του στην ημερίδα, συνεχάρη το τμήμα για τις επιτυχίες του και ανακοίνωσε ότι ο φοιτητικός σύλλογος εκσυγχρονίζεται ενσωματώνοντας τεχνητή νοημοσύνη και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλώντας τους φοιτητές να συμμετάσχουν στις νέες δράσεις.
«Στο τέλος της εκδήλωσης, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να πάρουν στα χέρια τους μια συλλεκτική μπύρα, δημιουργημένη ειδικά για την περίσταση από τέσσερις ζυθοποιούς. Η μοναδική αυτή ετικέτα, με την ονομασία EDEN Zytho xenia, παρασκευάστηκε σε μόλις 2.000 μπουκάλια, αφήνοντας σε όλους μια γεύση που θα θυμούνται».
ΠΗΓΉ ΑΠΕ-ΜΠΕ
