Ημέρα χαρμολύπης για τους Πόντιους η Δευτέρα του Πάσχα, καθώς τιμούν τη μνήμη νεκρών τους.
Ένα ιδιαίτερο ταφικό έθιμο αναβιώνει την Δεύτερη ημέρα του Πάσχα στα Αλωνάκια και το Πρωτοχώρι Κοζάνης αλλά και σε πολλά χωριά ποντιακής καταγωγής. Είναι η ημέρα που οι κάτοικοι αφιερώνουν στους νεκρούς τους, είναι μια ημέρα χαρμολύπης κατά την οποία όλες οι οικογένειες θα συγκεντρωθούν από κάθε γωνιά της Ελλάδος όπου ζουν, για να θα βρεθούν την μέρα αυτή στα κοιμητήρια του χωριού κοντά στους δικούς τους ανθρώπους που δεν βρίσκονται pl;eon στην ζωή.
Όπως μετέδωσε η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δέσποινα Αμαραντίδου, στα κοιμητήρια προσφέρονται τα παραδοσιακά ποντιακά «τσιριχτά», τσίπουρο και κρασί υπό τους ήχους της ποντιακής λίρας. Οι άνθρωποι θα πορευτούν από μνήμα σε μνήμα τελώντας επιμνημόσυνες δεήσεις.
Τα εδέσματα και άλλα είδη, μοιράζονται στα μικρά παιδιά που συμμετέχουν ενεργά, ενώ το έθιμο μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Όπως τόνισε μιλώντας στην ΕΡΤ ο κ. Γιάννης Παπαγγερίδης «ήδη το έθιμο μεταφέρθηκε στην τρίτη γενιά που ήρθε απ’ τους προγόνους μας από τους παππούδες και γιαγιάδες μας και κάθε χρόνο από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου αναβιώνει την δεύτερη μέρα του Πάσχα».
Ο στίχος του τραγουδιού με την ποντιακή λίρα προσαρμόζεται στην ημέρα αυτή που είναι αφιερωμένη στους νεκρούς αναφέροντας οτι «Αν αποθάνω ελα στον τάφο μου μια φορά το χρόνο, άναψε μου ένα κερί την ψυχή μου να αναπαύσει».
Το έθιμο είναι το κομμάτι της παράδοσης συνδέεται με την χριστιανοσύνη αλλά συνδέεται και με τα Ανθεστήρια στην αρχαία Ελλάδα, ημέρα δηλαδή που ήταν αφιερωμένη έτσι κι αλλιώς στους νεκρούς.
