Το σημερινό Φλάμπουρο της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών δεν είναι ένα «σταθερό» χωριό στον χάρτη, όπως συμβαίνει με πολλούς άλλους οικισμούς. Είναι ένα χωριό που στην πραγματικότητα μετακινήθηκε πολλές φορές μέσα στον χρόνο, ακολουθώντας το νερό, τις πλημμύρες, τις ανάγκες των ανθρώπων και τις ιστορικές συγκυρίες.
Το χωριό ήταν γνωστό κατά την οθωμανική περίοδο ως Μπαϊρακτάρ Μαχαλάς (Bayraktar Mahalle) και μετονομάστηκε σε Φλάμπουρο το 1923.
Η περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα το χωριό, μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, ήταν γεμάτη νερά, βάλτους και εποχικές πλημμύρες από τον ποταμό Στρυμόνα και τη λίμνη Αχινού. Η λίμνη αυτή άλλαζε συνεχώς έκταση ανάλογα με τις πλημμύρες και αποξηράνθηκε μόλις τη δεκαετία του 1930.
Αυτό εξηγεί γιατί οι πρώτες εγκαταστάσεις ανθρώπων εδώ δεν ήταν μόνιμες, αλλά πρόχειρες καλύβες ψαράδων και γεωργών.
Από το Μπαϊρακτάρ στο Φλάμπουρο
Οι κάτοικοι δεν ζούσαν πάντα στο ίδιο σημείο. Η προφορική παράδοση λέει ότι το χωριό μετακινήθηκε τουλάχιστον 2-3 φορές.
Παλαιότερες θέσεις του χωριού ήταν:
- το «Τρίγωνο»
- το Καρά Ορμάν (Μαύρο Δάσος)
- ο Γεωργουλάς
Το 1913 καταγράφονται στις πηγές δύο οικισμοί:
- Μπαϊρακτάρ
- Νέον Μπαϊρακτάρ ή «Σημαιοφόρος»
Το όνομα «Σημαιοφόρος» είναι η Ελληνική μετάφραση του τουρκικού «Μπαϊρακτάρ» και συμβολίζει το πέρασμα από την οθωμανική στην Ελληνική διοίκηση.
Λίγα χρόνια αργότερα, τα δύο ονόματα συγχωνεύονται και τελικά επικρατεί το σημερινό όνομα: Φλάμπουρο.
Όλοι αυτοί οι μικροί οικισμοί εγκαταλείφθηκαν σταδιακά, καθώς οι κάτοικοι μετακινούνταν σε πιο ασφαλές, λιγότερο βαλτώδες σημείο — τη σημερινή θέση του Φλάμπουρου.
Ο παλαιότερος των τριών οικισμός, ο Γεωργουλάς, αποτελούσε, ήδη από τη δεκαετία του 1870 τον πρώτο σε μέγεθος πληθυσμιακό οικισμό, την δεύτερη θέση κατείχε το Μπαϊρακτάρ. Το Καρά Ορμάν αναφέρεται μόνο από τις αρχές της δεκαετίας του 1910 και αν δεν έφερε άλλη ονομασία προηγουμένως, τότε υπήρξε ένας βραχύβιος συνοικισμός.
Πριν από τον πόλεμο του 1912, ο πληθυσμός του Μπαϊρακτάρ μειώθηκε κατά το ήμισυ, αλλά τριπλασιάστηκε μετά την προσάρτηση της περιοχής στο Ελληνικό κράτος.
Αντίθετα, ο Γεωργουλάς σχεδόν ερημώθηκε, κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων, και γνώρισε μόνο μία ελάχιστη πρόσκαιρη αύξηση, πριν από τον Αύγουστο του 1915, με την εγκατάσταση 25 προσφύγων.
Παρόμοιες δημογραφικές εξελίξεις παρατηρούνται τότε και σε άλλους γειτονικούς οικισμούς.
Μεγάλο μέρος του πληθυσμού φαίνεται ότι εγκατέλειψε την περιοχή, κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων, και επέστρεψε εν μέρει στις εστίες του με τη λήξη των πολέμων. Μάλιστα, η πληθυσμιακή αύξηση πολλών οικισμών της περιοχής, στη διετία 1913-1915, οφειλόταν κυρίως στην εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων από τη Θράκη.
Η θρησκεία και η εικόνα της Αγίας Άννας
Παρότι οι κάτοικοι ήταν χριστιανοί ορθόδοξοι, το χωριό δεν είχε εκκλησία για πολλά χρόνια. Κέντρο λατρείας ήταν η εικόνα της Αγίας Άννας, η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, βρέθηκε μέσα στη γη μετά από όνειρο μιας γυναίκας. Η εικόνα αυτή, φυλασσόταν κρυφά, μεταφερόταν μαζί με τους κατοίκους στις μετακινήσεις τους λειτουργούσε σαν «κινητή εκκλησία». Οι γάμοι γίνονταν στη Νιγρίτα, αλλά η λατρεία γινόταν γύρω από την εικόνα.
Ο επίσημος ναός στο Φλάμπουρο εγκαινιάστηκε μόλις το 1930.
Ένα χωριό παλιό, παρότι… νέο
Παρότι το Φλάμπουρο ως οικισμός στη σημερινή του θέση είναι σχετικά «νέο», οι κάτοικοί του θεωρούν τους εαυτούς τους ντόπιους και πανάρχαιους στην περιοχή. Και έχουν δίκιο.
Γιατί δεν είναι ο οικισμός που έχει τη συνέχεια. Είναι οι άνθρωποι. Οι ρίζες τους απλώνονται σε ολόκληρη την κάτω κοιλάδα του Στρυμόνα εδώ και αιώνες, τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα, σύμφωνα με οθωμανικά αρχεία
ΠΗΓΉ ©SkylandGreece.gr
