Ερωτήματα για την κλιματική κρίση, τον πόλεμο, τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα όρια του σύγχρονου κόσμου θέτουν οι ταινίες του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 15 Μαρτίου 2026, όπως ανακοινώθηκε στη συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος.
«Πώς πεθαίνει ένας παγετώνας; Πώς γίνεται ντοκιμαντέρ μια ιστορία τρόμου που εξελίσσεται επί δέκα χρόνια; Μπορεί ένας δισεκατομμυριούχος να ανατρέψει τον καπιταλισμό; Και πόσα αστέρια μπορούν ακόμη να είναι ορατά στον ουρανό της Συρίας;» είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που θέτουν οι ταινίες της φετινής διοργάνωσης, η οποία φιλοδοξεί -όπως υπογράμμισαν οι διοργανωτές στη σημερινή συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος- να σταθεί απέναντι σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται.
Η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Ελίζ Ζαλαντό, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι «όλα τα τελευταία φεστιβάλ έχουν γίνει μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας για όλο τον κόσμο και φοβάμαι πως ούτε αυτό θα αποτελέσει εξαίρεση», ενώ ο καλλιτεχνικός διευθυντής Ορέστης Ανδρεαδάκης τόνισε πως «από την Ουκρανία και τη Γάζα μέχρι το Σουδάν και το Ιράν, η ανησυχία για την επόμενη μέρα παραμένει μεγάλη», επισημαίνοντας ότι η τέχνη δεν μπορεί να μένει αμέτοχη όταν η βία και ο αυταρχισμός κανονικοποιούνται.
Στο ίδιο πνεύμα, ο επικεφαλής προγράμματος Γιώργος Κρασακόπουλος ανέφερε ότι το Φεστιβάλ έχει την ευθύνη να αναδείξει «την πραγματική δύναμη της τέχνης του ντοκιμαντέρ, τη δύναμη της μνήμης και της αλήθειας», ενώ η επικεφαλής του Ελληνικού Προγράμματος Ελένη Ανδριτσοπούλου στάθηκε στη σημασία της δημιουργίας ενός ασφαλούς πλαισίου για τους δημιουργούς, οι οποίοι συχνά εκτίθενται σε προσωπικό ρίσκο για να καταγράψουν την πραγματικότητα. Από την πλευρά της η επικεφαλής της Αγοράς Αγγελική Βέργου υπογράμμισε ότι η Αγορά του Φεστιβάλ καλλιεργεί «το σινεμά του μέλλοντος: συμπεριληπτικό, ανήσυχο και ελεύθερο».
252 ντοκιμαντέρ και δεκάδες πρεμιέρες
Συνολικά, το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει 252 ντοκιμαντέρ μικρού και μεγάλου μήκους, ανάμεσά τους 80 παγκόσμιες, 32 διεθνείς και 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες, επιβεβαιώνοντας τον διεθνή χαρακτήρα της διοργάνωσης.
Κορμός του Φεστιβάλ παραμένουν τα τρία διαγωνιστικά τμήματα. Στο Διεθνές Διαγωνιστικό, 14 ταινίες -ανάμεσά τους και τρεις ελληνικές- διεκδικούν τον Χρυσό Αλέξανδρο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12.000 ευρώ, καθώς και τον Αργυρό Αλέξανδρο των 5.000 ευρώ. Η ταινία που θα κερδίσει τον Χρυσό Αλέξανδρο εξασφαλίζει αυτόματα συμμετοχή στη διαδικασία επιλογής για τα επόμενα Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.
Στο Newcomers συστήνονται νέες δημιουργικές φωνές με ιστορίες που ακολουθούν τρεις γυναίκες οι οποίες αποφασίζουν να δημιουργήσουν death metal μπάντα χωρίς να γνωρίζουν μουσική, ταξιδεύουν σε ένα ιδιότυπο μοντέλο διαμονής στο Μεξικό ή καταγράφουν τη δράση ενός ακτιβιστή που πιστεύει στη δύναμη της δημόσιας ντροπής ως πολιτικό εργαλείο.
Στο Film Forward προβάλλονται ταινίες που σπάνε δεκαετίες σιωπής, φωτίζοντας ανώνυμες μαρτυρίες γυναικών για εκτρώσεις στην εφηβεία, την απόδραση μιας νεαρής τρανς γυναίκας από τη γεωργιανή επαρχία, αλλά και αλληγορίες για τη σύγκρουση ανθρώπου και φύσης στα βουνά της Πορτογαλίας.
Έναρξη με Τζιν Κάρολ – Λήξη με Όσκαρ
Η έναρξη του Φεστιβάλ, την Πέμπτη 5 Μαρτίου, θα γίνει με την ταινία «Ρώτα την Ι Τζιν» της Άιβι Μίροπολ, για τη δημοσιογράφο και συγγραφέα Τζιν Κάρολ, η οποία κέρδισε δύο φορές τον Ντόναλντ Τραμπ σε δικαστική αίθουσα για σεξουαλική κακοποίηση και συκοφαντική δυσφήμιση. Η ταινία πραγματοποιεί διεθνή πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη.
Η αυλαία θα πέσει την Κυριακή 15 Μαρτίου με την προβολή του υποψήφιου για Όσκαρ ντοκιμαντέρ «Ο κύριος Κανένας εναντίον του Πούτιν» του Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν, σε συν-σκηνοθεσία Πάβελ «Πάσα» Ταλάνκιν, ενώ το Φεστιβάλ θα μεταδώσει ζωντανά την τελετή απονομής των βραβείων OSCARS ® και θα ακολουθήσει ολονύχτιο πάρτι στο Ολύμπιον.
Ζιλιέτ Μπινός, αφιερώματα και τιμητικοί Χρυσοί Αλέξανδροι
Ξεχωριστή παρουσία στο 28ο ΦΝΘ θα έχει η Ζιλιέτ Μπινός, η οποία έρχεται στη Θεσσαλονίκη ως σκηνοθέτιδα, για να παρουσιάσει το ντοκιμαντέρ In-I In Motion, αλλά και ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ενόψει της τελετής απονομής των Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου στην Αθήνα το 2027.
Τιμητικοί Χρυσοί Αλέξανδροι θα απονεμηθούν στη σκηνοθέτιδα Βουβούλα Σκούρα, στον Αμερικανό πολυμεσικό καλλιτέχνη Μπιλ Μόρισον και στον εμβληματικό παραγωγό Γιώργο Παπαλιό, ενώ ιδιαίτερη στιγμή θα αποτελέσει και η παρουσία του θρυλικού Αμερικανού συνθέτη Ντέσμοντ Τσάιλντ για την παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Ο Ντέσμοντ Τσάιλντ ροκάρει τον Παρθενώνα».
Αφιέρωμα στα αρχεία και ψηφιακές καινοτομίες
Κεντρικό αφιέρωμα της φετινής διοργάνωσης είναι το «Όλη η μνήμη του κόσμου», με άξονα τη δημιουργική επανερμηνεία του αρχειακού υλικού, ειδικές προβολές, συζητήσεις, εκδόσεις και εικαστικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, παρουσιάζεται για πρώτη φορά η πλατφόρμα filmography, μια ψηφιακή βάση δεδομένων για το ελληνικό σινεμά, ενώ το ίδιο το Φεστιβάλ γίνεται… ταινία μέσα από ένα υβριδικό ντοκιμαντέρ παραγωγής COSMOTE TELEKOM, σε σκηνοθεσία Τζώρτζη Γρηγοράκη.
Το Φεστιβάλ γίνεται …ταινία
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, πέρα από έναν διεθνούς εμβέλειας θεσμό πρόκειται να γίνει φέτος το ίδιο, ταινία. Ο μεγάλος του χορηγός, η COSMOTE TELEKOM, ανέλαβε την πρωτοβουλία για την δημιουργία ενός υβριδικού ντοκιμαντέρ, για την ιστορία και την καθημερινότητα του Φεστιβάλ. Σκηνοθέτης είναι ο Τζώρτζης Γρηγοράκης, ο ταλαντούχος δημιουργός του Digger, και παραγωγοί η Χριστίνα Σταυροπούλου και ο Νικόλας Αλαβάνος από την Φιλμική Εταιρεία. Οι πρωταγωνιστές, Χρήστος Πασσαλής και Κωνσταντίνα Μεσσίνη, καθώς και όλο το συνεργείο, θα κυκλοφορούν φέτος στο Φεστιβάλ, για να αποτυπώσουν τα μυστικά του.
Προβολές σε όλη την πόλη και online
Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν στις αίθουσες Ολύμπιον, Παύλος Ζάννας, στις αίθουσες του Λιμανιού, καθώς και στους κινηματογράφους Μακεδονικόν, Φρίντα Λιάππα, Τώνια Μαρκετάκη, Τζον Κασσαβέτης και Σταύρος Τορνές, ενώ εκπαιδευτικές προβολές θα φιλοξενηθούν και στη Σταυρούπολη και τις Συκιές. Παράλληλα, 126 ταινίες θα είναι διαθέσιμες online. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα του Φεστιβάλ και για τις ταινίες, θα είναι διαθέσιμα στην ανανεωμένη ιστοσελίδα του οργανισμού, www.filmfestival.gr. Η προπώληση των εισιτηρίων θα ξεκινήσει την Τρίτη 3 Μαρτίου.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
Φωτογραφίες: ΦΚΘ
