Ως βιολιστής, άφησε εποχή. Ως δάσκαλος, θεωρούσε καθήκον του να στηρίζει και να προωθεί τους νέους μουσικούς. Ως ηγέτης μουσικών οργανισμών, σφράγισε με το όραμά του τη μουσική ζωή της Θεσσαλονίκης.
Ως άνθρωπος, αγαπήθηκε βαθιά. Ο λόγος για τον Κοσμά Γαλιλαία, τα 25 χρόνια από τον θάνατο του οποίου τιμούν η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και ο Δήμος Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των 60ών Δημητρίων.
Με μία συναυλία το βράδυ της Παρασκευής, που περιλαμβάνει εμβληματικά έργα μεγάλων συνθετών, συνδεδεμένα συναισθηματικά με την προσωπικότητα και το έργο του, αλλά και με μία διάλεξη, σήμερα το απόγευμα, με ξεχωριστούς καλεσμένους, πραγματοποιείται το αφιέρωμα στους χώρους του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.
«Είναι καθήκον της Ορχήστρας να τιμήσει αυτόν τον άνθρωπο που άλλαξε τη μουσική ιστορία της Θεσσαλονίκης με την παρουσία και τις πράξεις του. Δεν μιλάμε μόνο για την αναβάθμιση της ΚΟΘ, αλλά και για την ίδρυση του δεύτερου ορχηστικού σχήματος της πόλης, της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Θεσσαλονίκης», δήλωσε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης Σίμος Παπάνας.
Ο Κοσμάς Γαλιλαίας (1936-2000) διετέλεσε επί σειρά ετών εξάρχων βιολιστής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, υπηρετώντας την και ως διευθυντής το διάστημα 1992-’94 συμβάλλοντας στην ποιοτική εκτόξευσή της, ενώ νωρίτερα, το 1987, ίδρυσε την Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης (Σ.Ο.Δ.Θ.) αναλαμβάνοντας παράλληλα και τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της.
«Ήταν ένας από τους πρώτους μουσικούς που κατάφεραν να σπουδάσουν στο εξωτερικό και να διακριθούν σε κορυφαίο επίπεδο, και στη συνέχεια επέστρεψε στην πόλη για να μεταδώσει τη γνώση του στους ανθρώπους της», τονίζει ο κ. Παπάνας, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα που έδινε στην άρτια εκπαίδευση των μουσικών. «Φρόντιζε τους νέους ανθρώπους και τον ένοιαζε να κάνουν το επόμενο βήμα, ώστε η επόμενη γενιά να είναι καλύτερη από την προηγούμενη», σημειώνει, αποκαλύπτοντας πως και ο ίδιος, ως παιδί, έλαβε έμμεσα τη βοήθεια του Κοσμά Γαλιλαία, αφού μέσω εκείνου εντόπισε τον δάσκαλο που είχε αργότερα στην Αμερική.
Κατά τη θητεία του στο τιμόνι της ΚΟΘ, ο Κοσμάς Γαλιλαίας ανέπτυξε επίσης συνεργασίες με ιδρύματα και συλλόγους της πόλης για τη διοργάνωση συναυλιών κοινωνικού και φιλανθρωπικού χαρακτήρα, ενώ προωθούσε συστηματικά την ελληνική μουσική δημιουργία, αναδεικνύοντας έργα Ελλήνων συνθετών.
Ο Χρήστος Γαλιλαίας, μιλά για τον πατέρα του: «Ήταν fortissimo σε όλα»
Μεγάλο είναι το συναισθηματικό βάρος που καλείται να σηκώσει απόψε και αύριο ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, Χρήστος Γαλιλαίας, γιος του εμβληματικού μουσικού. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δηλώνει με συγκίνηση ότι, αν και τη μισή του ζωή πορεύεται χωρίς τη φυσική παρουσία του πατέρα του, η επιρροή του στην εξέλιξή του και στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του υπήρξε καθοριστική. «Ήμουν 25 ετών όταν τον έχασα, όμως είχε προλάβει να μου δώσει απίστευτα εφόδια – προφανώς μουσικά, αλλά και γενικότερα για τη ζωή μου. Χωρίς υπερβολή, δεν περνά ημέρα που δεν τον σκέφτομαι, και εφαρμόζω καθημερινά όσα μου έμαθε», τονίζει ο Χρήστος Γαλιλαίας.
Κληθείς να περιγράψει τον πατέρα του με έναν μουσικό όρο, επιλέγει το «fortissimo». «Ήταν ένας άνθρωπος παθιασμένος με τη μουσική σε όλα τα επίπεδα -ως καταπληκτικός βιολιστής, παιδαγωγός, μαέστρος, αλλά και ως διοικητικός ηγέτης. Όλα τα έκανε στο μάξιμουμ, με αυθορμητισμό και ειλικρίνεια. Και γι’ αυτό ήταν “φορτίσιμο”, γιατί ζούσε στο τέρμα. Όμως η μεγάλη του ποιότητα, μουσική και ανθρώπινη, έκανε αυτή την ένταση απολύτως αγαπητή σε όλους», αναφέρει.
Μια συναυλία γεμάτη συμβολισμούς και για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη η εξάρχουσα της Φιλαρμονικής της Βιέννης
Η αυριανή συναυλία περιλαμβάνει έργα των Βάγκνερ, Μπετόβεν και Στράους, που συνθέτουν ένα εντυπωσιακό πρόγραμμα, γεμάτο συμβολισμούς συνδεδεμένους με τη ζωή και το έργο του Κοσμά Γαλιλαία.
Το πρόγραμμα ανοίγει με την Εισαγωγή από την όπερα “Τανχώυζερ” του Ρίχαρντ Βάγκνερ, που περιλαμβάνει τον εμβληματικό «Χορό των Προσκυνητών» και την «Ωδή στην Αφροδίτη». Σύμφωνα με τον Χρήστο Γαλιλαία, ήταν μια από τις αγαπημένες εισαγωγές του πατέρα του.
Ακολουθεί το Κοντσέρτο για βιολί του Μπετόβεν, ένα από τα σημαντικότερα έργα του ρεπερτορίου, όπου ο συνθέτης στοχάζεται πάνω σε έννοιες όπως ο έρωτας, η ελευθερία και η δημοκρατία. Σολίστ είναι η Albena Danailova, πρώτη γυναίκα εξάρχουσα στην ιστορία της Φιλαρμονικής της Βιέννης, μιας ορχήστρας με μακρά, συντηρητική παράδοση. Το 2008, η Βουλγάρα βιολονίστα κατέκτησε αυτή τη θέση μετά από απαιτητικό διαγωνισμό και δοκιμαστική περίοδο δύο ετών, χάρη στο αδιαμφισβήτητο ταλέντο και τον ξεχωριστό της ήχο. «Όταν ο Κοσμάς Γαλιλαίας πήγε στη Βιέννη, σπούδασε με τον εξάρχοντα της Φιλαρμονικής και ήταν ο ίδιος εξάρχων της Ορχήστρας της Ακαδημίας. Έτσι, ο συμβολισμός είναι προφανής: φέρνουμε τη σημερινή εξάρχουσα της Φιλαρμονικής της Βιέννης, συνδέοντας το τότε με το τώρα», εξηγεί ο κ. Παπάνας.
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με το μεγαλειώδες συμφωνικό ποίημα “Τάδε Έφη Ζαρατούστρα” του Ρίχαρντ Στράους, εμπνευσμένο από την ομώνυμη φιλοσοφική νουβέλα του Νίτσε – μια μουσική κατάθεση γεμάτη πίστη στην ανθρώπινη πρόοδο και αισιοδοξία για τον 20ό αιώνα.
Την ΚΟΘ διευθύνει σε αυτό το σημαντικό αφιέρωμα ο βασικός αρχιμουσικός της Leo McFall. Η συναυλία θα δοθεί στο πλαίσιο των 60ων Δημητρίων αύριο τις 20:30 στην Αίθουσα Φίλων Μουσικής (Μ1) του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Θα προηγηθεί η σημερινή διάλεξη στο φουαγιέ του Μεγάρου (Μ1) στις 19:30 με ομιλίες διακεκριμένων καλλιτεχνών που γνώρισαν και συνεργάστηκαν στενά με τον Κοσμά Γαλιλαία (Γιάννης Βακαρέλης, Βύρων Φιδετζής, Γιώργος Δεμερτζής, Γιάννης Τσιτσελίκης) και σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό. Θα ακολουθήσει το «Τρίο για πιάνο αρ.2 σε μι ύφεση μείζονα, D.929» του Φραντς Σούμπερτ (1797-1828) (Βιολί: Γιώργος Δεμερτζής, Βιολοντσέλο: Δήμος Γκουνταρούλης, Πιάνο: Γιάννης Μπουφίδης), ένα από τα πιο αγαπημένα έργα του Κοσμά Γαλιλαία, που έπαιζε πάρα πολύ συχνά με το τρίο που είχε με τους Μανώλη Καζαμπάκα και Γιώργο Θυμή.
πηγή ΑΠΕ ΜΠΕ
