Ένα άγνωστο έργο της Επτανησιακής Σχολής, το «Flora mirabilis» του σπουδαίου μουσουργού Σπυρίδωνος Σαμάρα, θα παρουσιάσει η Εθνική Λυρική Σκηνή για μία και μοναδική βραδιά το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2025, στη σκηνή της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ.
Το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το έργο σε συναυλιακή μορφή και σε νέα, αποκατεστημένη μορφή. «Για την Εθνική Λυρική Σκηνή αποτελεί μια πολύ σημαντική στιγμή, καθώς φέρνουμε στο φως ένα αριστούργημα της ελληνικής λόγιας μουσικής, συμβάλλοντας στη γνώση του πρόσφατου μουσικού μας παρελθόντος», σημείωσε σχετικά ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ, Γιώργος Κουμεντάκης.
«Η αριστουργηματική μουσική του εκλεκτικού κοσμοπολίτη Κερκυραίου μουσουργού Σπυρίδωνος-Φιλίσκου Σαμάρα, με βασικά χαρακτηριστικά την πηγαία μελωδική έμπνευση, την ευφάνταστη αρμονική γλώσσα και τη λεπτεπίλεπτη ενορχήστρωση, σε συνδυασμό με τη βαθύτατη γνώση της φωνητικής γραφής και την έμφυτη θεατρική αντίληψη της μουσικής δραματουργίας, προβάλλει αντάξια των μεγάλων Ευρωπαίων δημιουργών όπερας της εποχής του», αναφέρεται στο δελτίο Τύπου της ΕΛΣ.
Η «Flora mirabilis» χαρακτηρίζεται ως «μουσικός μύθος σε τρεις πράξεις». Το λιμπρέτο, στα ιταλικά, είναι του Φερντινάντο Φοντάνα -του λιμπρετίστα των δύο πρώτων μελοδραματικών έργων του Τζάκομο Πουτσίνι- και η αλληγορική υπόθεση διαδραματίζεται στη μεσαιωνική Σουηδία. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στο Θέατρο Κάρκανο στο Μιλάνο στις 16 Μαΐου 1886. Η επιτυχία του υπήρξε τόσο μεγάλη ώστε την επόμενη χρονιά ανέβηκε στη Σκάλα του Μιλάνου με διάσημους συντελεστές: την παράσταση διηύθυνε ο περίφημος αρχιμουσικός Φράνκο Φάτσο ενώ τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Λίντιας ερμήνευσε η Έμμα Καλβέ, μια από τις διασημότερες λυρικές τραγουδίστριες της μπελ επόκ, γνωστή για την ερμηνεία της στην Κάρμεν. Η Flora mirabilis υπήρξε η πρώτη μεγάλη διεθνής επιτυχία του Σαμάρα και παρουσιάστηκε σε αρκετά ακόμα ιταλικά θέατρα, όπως επίσης στην Κολωνία και στη Βιέννη. Η μουσική του έργου είναι στο πνεύμα των Ιταλών συνθετών του τέλους του 19ου αιώνα, όπως λόγου χάρη των Πουτσίνι, Μασκάνι και Λεονκαβάλλο.
Δυστυχώς, η παρτιτούρα του έργου καταστράφηκε, μαζί με μεγάλο μέρος του αρχείου του ιταλικού εκδοτικού οίκου Casa Musicale Sonzogno, το 1943, κατά τον βομβαρδισμό του Μιλάνου από τις συμμαχικές δυνάμεις. Διασώθηκε μόνο η έκδοση της αναγωγής για φωνές και πιάνο, που είχε κυκλοφορήσει σε πολλά αντίτυπα και ήταν ευρέως διαδεδομένη σε βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές. Σε αυτή την έκδοση βασίστηκε η αναβίωση του έργου από την Εθνική Λυρική Σκηνή τον Απρίλιο του 1979, με επανενορχήστρωση του έργου από τον θρυλικό αρχιμουσικό Οδυσσέα Δημητριάδη, ο οποίος είχε αναλάβει και τη μουσική διεύθυνση των παραστάσεων. Ωστόσο, πριν από μία περίπου δεκαετία, σημαντικό μέρος του πρωτότυπου μουσικού υλικού της ορχήστρας ανακαλύφθηκε στο μουσικό αρχείο της Φιλαρμονικής Εταιρείας «Μάντζαρος» στην Κέρκυρα και το 2016 δόθηκε αντίγραφό του κατ’ αποκλειστικότητα στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Το νέο αυτό υλικό, σε συνδυασμό με την ανέκαθεν σωζόμενη αυθεντική ενορχήστρωση δύο χορευτικών αποσπασμάτων που φυλάσσονται στη Μουσική Βιβλιοθήκη της ΕΛΣ, το επεξεργάστηκε ο μουσικολόγος και κλαρινετίστας, αναπληρωτής καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Γιάννης Σαμπροβαλάκης (Κέντρο Ελληνικής Μουσικής), ο οποίος ανέλαβε τη συμπλήρωση και αποκατάσταση της πρωτότυπης ενορχήστρωσης του έργου, καθώς και την εκδοτική του επιμέλεια. Ο κ. Σαμπροβαλάκης αναφέρει: «Η όλη διαδικασία από την αρχή φάνηκε ενδιαφέρουσα, μυστηριώδης, συναρπαστική και συνάμα εξαντλητική, όμως το τελικό αποτέλεσμα δικαίωσε τον όποιο κόπο. Ευχόμαστε σύντομα να βρεθεί και το υπόλοιπο πρωτότυπο υλικό του έργου του. Μέχρι τότε, όμως, το οπερόφιλο κοινό δεν θα έχει λόγο να στερείται αυτό το διαμάντι του μεγάλου Κερκυραίου συνθέτη». Το έργο θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά από την ΕΛΣ στη νέα αποκατεστημένη μορφή του.
Ο ανερχόμενος Έλληνας αρχιμουσικός Κωνσταντίνος Τερζάκης επιστρέφει στο πόντιουμ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για να διευθύνει την Ορχήστρα της, ενώ στη συναυλία συμμετέχουν τέσσερις σημαντικοί πρωταγωνιστές της ΕΛΣ, οι οποίοι θα ανέβουν στη σκηνή της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος αμέσως μετά την επιστροφή τους από την περιοδεία της ΕΛΣ στην Κίνα με την Τραβιάτα του Τζουζέππε Βέρντι, Γιάννης Γιαννίσης, Βασιλική Καραγιάννη, Διονύσης Σούρμπης και Γιάννης Χριστόπουλος. Τη Χορωδία της ΕΛΣ διευθύνει ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος.
Tαυτότητα παράστασης
Flora mirabilis
Σπυρίδων Σαμάρας
27 Σεπτεμβρίου 2025
Ώρα έναρξης: 19:30
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Κωνσταντίνος Τερζάκης
Αποκατάσταση ενορχήστρωσης, επιμέλεια έκδοσης: Γιάννης Σαμπροβαλάκης – Κέντρο Ελληνικής Μουσικής
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Πρίγκιπας Κριστιάνο του Έρεμπρο: Γιάννης Γιαννίσης
Λίντια: Βασιλική Καραγιάννη
Κόμης του Αντελφιόρ: Διονύσης Σούρμπης
Βάλντο: Γιάννης Χριστόπουλος
πηγή ΑΠΕ ΜΠΕ
φωτογραφία: ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ
