Όλα ξεκίνησαν όταν ο Έλληνας δάσκαλος στο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας στην Βαρκελώνη, Βαγγέλης Πρωτόπαπας επισκέφθηκε το Τόκιο και γνωρίστηκε με τρεις Ιάπωνες μουσικούς. Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ένας φίλος του είχε επισκεφτεί την Ιαπωνία πριν από ένα χρόνο.
«Εγώ είχα γνωρίσει τη Mutsumi Abe, μια Γιαπωνέζα πολύ καλή μουσικό που ζει στο Λονδίνο και παίζει ελληνική μουσική. Μέσω αυτών των δυο γνώρισα τον Ryoji Yamaguchi που παίζει μπουζούκι, κιθάρα και άλλα όργανα και μου πρότεινε να κάνουμε μια εμφάνιση στο Τόκιο παίζοντας ελληνική μουσική μαζί τον Leo Sai στα κρούστα και τον Shin-ya Ohno στην γκάιντα και στο ακορντεόν. Έτσι, φτιάξαμε ένα πρόγραμμα που ξεκινούσε με αρχαία ελληνική μουσική, μετά περάσαμε στον Ερωτόκριτο και στην παραδοσιακή μουσική μας, κατόπιν παίξαμε ρεμπέτικα και κλείσαμε με τραγούδια σπουδαίων Ελλήνων συνθετών όπως του Μίκη Θεοδωράκη. Παίξαμε και το τραγούδι μου “Κυκλάδες, ο χορός των Πελασγών” και πήραμε την απόφαση από κοινού να το ηχογραφήσουμε, εγώ στη Βαρκελώνη και εκείνοι στο Τόκιο και να δημιουργήσουμε ένα μουσικό σχήμα» διηγείται.
Όσο για το όνομα εξηγεί ότι «ψάχναμε ένα όνομα που να εμπεριέχει την Ελλάδα και την Ιαπωνία. Το Άπω(μακρινή) Ιωνία είναι ένας αναγραμματισμός της λέξης Ιαπωνία και ταυτόχρονα, είναι ένα λογοπαίγνιο που συνδέει την Άπω Ανατολή με τους αρχαίους Ίωνες. Η Ιωνία συμβολίζει όλη την Ελλάδα. Η “μακρινή” Ιωνία είναι η Ελλάδα που κουβαλάμε μέσα μας, είναι η Ελλάδα της καρδιάς μας».
Από την πλευρά του, ο Ryoji Yamaguchi πιστεύει ότι «η μουσική μπορεί να ανοίξει τους ορίζοντες και τις καρδιές των ανθρώπων. Οι μουσικοί μπορούν να δημιουργήσουν εξαιρετική μουσική μαζί, ανεξαρτήτως από το πού προέρχονται, όταν υπάρχει καλή χημεία μεταξύ τους. Στην ερώτηση κατά πόσο εξοικειωμένο είναι το ιαπωνικό κοινό με αυτό το είδος μουσικής, απαντάει αυθόρμητα ότι «σχεδόν κανείς δεν γνώριζε την αρχαία ελληνική μουσική, αλλά το κοινό μου αρχίζει να εξοικειώνεται με αυτήν. Κάποιοι τη βρίσκουν δύσκολη, αλλά αρχίζω να βλέπω περισσότερους Ιάπωνες να ενδιαφέρονται για αυτήν, ειδικά εκείνους που ενδιαφέρονται για την αρχαία ελληνική μυθολογία ή τον ελληνικό πολιτισμό. Εξάλλου, κάποια όργανα μοιάζουν με τα όργανα που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα και στις γύρω περιοχές. Κάποια αρχαία ελληνικά τραγούδια μοιράζονται τις ίδιες κλίμακες με την παραδοσιακή ιαπωνική μουσική».
Ο κ. Yamaguchi αναφερόμενος επίσης, στην επαφή του με τη ρεμπέτικη μουσική λέει ότι ήρθε σε επαφή με τη ρεμπέτικη μουσική στον Πειραιά πριν από μερικά χρόνια. «Εντυπωσιάστηκα πολύ από τη μουσική που άκουσα εκεί και το πάθος των ανθρώπων για το ρεμπέτικο, οπότε συνέχισα να μελετώ τη μουσική μετά την επιστροφή μου στην Ιαπωνία». Μιλά όμως και για το έργο του μεγάλου Έλληνα μουσικού Μίκη Θεοδωράκη, λέγοντας ότι «είναι γνωστή η μουσική του στον ιαπωνικό λαό μέσω ταινιών».
Αν και δεν έχει έρθει ποτέ στην Ελλάδα ο Leo Sai, επίσης μέλος του μουσικού σχήματος, εκφράζει την επιθυμία να την επισκεφθεί κάποια μέρα. «Όταν εμφανιστήκαμε μαζί με τον Βαγγέλη στην Ιαπωνία, βλέποντας Έλληνες και Ιάπωνες θεατές να κρατιούνται χέρι-χέρι, να χορεύουν και να τραγουδούν μαζί, ένιωσα πραγματικά τη χαρά της δημιουργίας της μουσικής. Κάνοντας ηχογραφήσεις πέρα από σύνορα, ελπίζω να δώσουν την ευκαιρία στο ιαπωνικό κοινό να αναπτύξει ένα βαθύτερο ενδιαφέρον για την ελληνική μουσική». Όπως εξηγεί ο κ. Sai «συνήθως δεν ειδικεύομαι στην ελληνική ή τη θρακική μουσική, αλλά μου δόθηκε η ευκαιρία να ερμηνεύσω αυτό το ρεπερτόριο. Ως κρουστός, βρίσκω πολλά ενδιαφέροντα κοινά στοιχεία και κοινές ιδιότητες στους ρυθμούς αυτών των μουσικών παραδόσεων».
Για την επαφή του με την παραδοσιακή ελληνική μουσική, μιλάει και ο Shin-ya Ohno τονίζοντας ότι «από την πρώτη μου επίσκεψη στη Βουλγαρία το 2005, έχω γνωρίσει πολλούς λαϊκούς μουσικούς και κατασκευαστές οργάνων και άρχισα να παίζω γκάιντα. Στη συνέχεια, βυθίστηκα βαθιά στα λαϊκά τραγούδια και τη λαϊκή χορευτική μουσική των βαλκανικών χωρών» και συμπληρώνει: «Το 2019, επισκέφτηκα τη Θεσσαλονίκη και γνώρισα μουσικούς που παίζουν λαϊκά τραγούδια και κατασκευαστές οργάνων. Επίσης, αλληλεπιδρώ με Έλληνες μουσικούς και λαϊκούς χορευτές που επισκέπτονται την Ιαπωνία με τους οποίους συνεργάζομαι συχνά». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει θέλησε να ασχοληθεί με τα θρακιώτικα διότι «αυτή είναι η μουσική του λαού. Οι άνθρωποι μεγαλώνουν εξοικειωμένοι με τα τραγούδια των τοπικών τους περιοχών στην καθημερινότητά τους και αγαπούν να χορεύουν. Αυτή η μουσική συνεχίζει να με γοητεύει ασταμάτητα».
Κάτια Παπαδοπούλου
ΠΗΓΉ ΑΠΕ-ΜΠΕ ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΡΧΕΙΟ ΒΑΓΓΕΛΗ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ/STR
