Πότε είναι επικίνδυνο το χρόνιο και πότε το οξύ στρες. Τι είδους εγκεφαλικό επεισόδιο σχετίζεται με το καθένα.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας στη Δύση. Μολονότι ακούμε συχνά για παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, το κάπνισμα και η υψηλή χοληστερόλη, υπάρχει ένας ακόμα στον οποίο δεν δίνουμε ιδιαίτερη σημασία: το χρόνιο στρες.
«Το χρόνιο στρες είναι ένας ύπουλος εχθρός γιατί αυξάνει σταδιακά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου», αναφέρει ο Dr. Curtis Benesch, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ. «Δεν το κάνει επίσης με άμεσο, αλλά με έμμεσο τρόπο, αυξάνοντας λ.χ. στην αύξηση της πίεσης, παρεμποδίζοντας τον ύπνο και οδηγώντας σε ανθυγιεινές συνήθειες. Προκαλεί επίσης συστηματική (δηλαδή σε όλο το σώμα) φλεγμονή, που είναι γενεσιουργός αιτία των καρδιαγγειακών προβλημάτων».
Στην πραγματικότητα, οι έμμεσες επιδράσεις του ευνοούν την αθηροσκλήρυνση, που αυξάνει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Τα ισχαιμικά εγκεφαλικά οφείλονται σε παρεμπόδιση της ροής αίματος στον εγκέφαλο. Είναι ο πιο συχνός τύπος τους (ο άλλος είναι τα αιμορραγικά εγκεφαλικά).
Πώς μπορεί όμως το χρόνιο στρες να έχει τόσο σοβαρές συνέπειες; Όπως εξηγεί ο Dr. Benesch, όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση στρες, ο οργανισμός εκκρίνει ορισμένες ορμόνες. Οι ορμόνες αυτές είναι η επινεφρίνη (ή αδρεναλίνη) και η κορτιζόλη.
Όταν τα επίπεδά τους είναι αυξημένα για λίγο, είναι ωφέλιμες. Μας βοηθούν λ.χ. να αντιδράσουμε σε περίπτωση κινδύνου. Όταν όμως είναι επίμονα αυξημένες, τότε έχουν συνέπειες όπως:
- Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης
- Η αύξηση των επιπέδων σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα
- Η φλεγμονή
- Η ενθάρρυνση του σχηματισμού θρόμβων στο αίμα
Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν στην ανάπτυξη βλαβών στα αιμοφόρα αγγεία και τελικά αυξάνουν τον κίνδυνο αναπτύξεως εγκεφαλικού επεισοδίου.
Επικίνδυνο και το οξύ
Μολονότι το χρόνιο στρες σχετίζεται ισχυρά με το ισχαιμικό εγκεφαλικό, υπάρχουν ενδείξεις ότι ούτε το οξύ στρες είναι «αθώο». Με τη διαφορά ότι αν είναι έντονο, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγικού εγκεφαλικού.
Περιστατικά όπως το να βιώσει κάποιος βία, ένα τροχαίο ατύχημα ή μία φυσική καταστροφή είναι πολύ τραυματικά. Οι οξείες αντιδράσεις σε αυτά σχετίζονται ολοένα περισσότερο με καρδιαγγειακά επεισόδια, κατά τον Dr. Benesch.
«Αν και είναι πιθανότερο να πάθει κάποιος καρδιακό επεισόδιο εξαιτίας τους, αν ένας ασθενής έχει πολύ υψηλή πίεση και ένα ευαίσθητο αγγείο, το έντονο στρες μπορεί να τον οδηγήσει στην εγκεφαλική αιμορραγία», τονίζει.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η αλήθεια είναι δεν κινδυνεύουμε όλοι εξίσου από το συνεχές στρες. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικού εξαιτίας του είναι αυξημένος στα άτομα με χαμηλή κοινωνικο-οικονομική κατάσταση οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα, όπως:
- Οικονομική αστάθεια
- Μη ασφαλή στέγαση
- Έλλειψη πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη
«Όταν κάποιος έχει περιορισμένα οικονομικά, η συνεχής αγωνία για τις καθημερινές υποχρεώσεις είναι εξαντλητική», τονίζει ο Dr. Benesch.
Σαν να μην ήταν αυτά αρκετά, η αδιάκοπη ψυχική πίεση μας ωθεί σε κακές συνήθειες όπως:
- Η ανθυγιεινή διατροφή
- Η καθιστική ζωή
- Το κάπνισμα και το ποτό
- Η αποφυγή των ιατρικών επισκέψεων
- Η μη τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής
Όλες αυτές οι συνήθειες αυξάνουν ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, επιδεινώνοντας (και) τους άλλους μεγάλους παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση και ο διαβήτης.
Η λύση είναι προφανώς να λάβετε μέτρα για να καταλαγιάσετε το στρες σας, λέει ο καθηγητής. «Αν εξαιτίας του δεν κοιμάστε, δεν τρώτε καλά και δεν φροντίζετε τον εαυτό σας, είναι σαφές ότι υπονομεύει την υγεία σας. Επομένως κάτι πρέπει να κάνετε γι’ αυτό», τονίζει.
Δοκιμάστε δραστηριότητες που σας φέρνουν χαρά (π.χ. διάβασμα, κηπουρική), τεχνικές διαλογισμού και συστηματική γυμναστική, συνιστά. Και αν αυτά δεν σας βοηθούν, συμβουλευθείτε έναν ειδικό στην ψυχική υγεία.
πηγή iatropedia.gr
Φωτογραφία: iStock
