Η πανδημία του Covid-19 ήταν «σαρωτική» για την ελληνική οικονομία.
Μετά από δέκα χρόνια δριμείας οικονομικής κρίσης και σε μια φάση όπου είχε αρχίσει σταδιακά η επάνοδος και η ανάκαμψη, η πανδημία ανέτρεψε την πορεία προς την οικονομική ομαλότητα. Εκτός από τις οικονομικές επιπτώσεις, η ελπίδα και η προοπτική για ένα καλύτερο αύριο χάθηκαν στην «ομίχλη» της αβεβαιότητας.
Τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης στην ανάπτυξη και εφαρμογή μέτρων που θα μπορούσαν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της πανδημίας ήταν γρήγορα και αποτελεσματικά. Είναι αξιοσημείωτο ότι παρά το γεγονός ότι τρεις βασικοί κλάδοι (τουρισμός, εστίαση, μεταφορές) δέχτηκαν ισχυρό πλήγμα, η Ελλάδα δεν θα καταγράψει τη χειρότερη ύφεση σε επίπεδο ευρωζώνης.
Το Υπουργείο Οικονομικών ανέπτυξε μια δέσμη μέτρων (δάνεια, επιστρεπτέα καταβολή) με στόχο να ανακουφίσει τις ελληνικές επιχειρήσεις από την πρωτόγνωρη δοκιμασία που βιώνουν. Σε αυτό το σημείο είναι αναγκαίο να ξεκαθαριστεί το εξής: είναι τρομακτικό (!) το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να κλείσουν για δεύτερη φορά μέσα στο έτος. Είναι απολύτως κατανοητή η αγανάκτηση των ανθρώπων της εστίασης και όχι μόνο. Κανένας δεν ισχυρίστηκε ότι η κρατική οικονομική στήριξη θα μπορούσε να υποκαταστήσει ή να είναι ισοδύναμη των εσόδων σε κανονικές συνθήκες. Από την άλλη, όμως, δεν πρέπει να αγνοούμε ότι έχει ήδη διατεθεί περισσότερο από 6% του ΑΕΠ για τη στήριξη των εργαζομένων, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.
Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να ετοιμαστεί έτσι ώστε να αποφευχθεί ένα κύμα λουκέτων στις ελληνικές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες. Αναμφισβήτητα, τα μέτρα που λαμβάνονται είναι προς την σωστή κατεύθυνση αλλά η συσσώρευση χρεών παραμένει άλυτο πρόβλημα για τον ελεύθερο επαγγελματία. Η ζήτηση είναι αναιμική και δεν η αβεβαιότητα του δεύτερου κύματος της πανδημίας δεν βοηθάει καθόλου την κατανάλωση. Με άλλα λόγια, το «κλειδί» που ξεκλειδώνει την γρήγορη ανάκαμψη και θα συμβάλλει στη στήριξη της οικονομίας είναι η στήριξη της ζήτησης σε συνδυασμό με ένα συνολικό πλαίσιο διακανονισμού των φορολογικών, ασφαλιστικών και δανειακών υποχρεώσεων.
άρθρο του Δρ. Κωνσταντίνου Μουτσιάνα
*Διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ, Επισκέπτης Καθηγητής Χρηματοοικονομικών The University of Sheffield – International Faculty
