Το πρώτο Νοσοκομείο Σερρών ιδρύθηκε, κατόπιν αποφάσεως της “Πολιτείας των Σερραίων”, προεδρεύοντος του τότε Μητροπολίτη Κωνσταντίου, την 7η Ιουλίου 1796 και αρχικώς ονομάσθηκε “Ξενοδοχείον”.
Το αρχικό κτίριο ανεγέρθηκε στον αύλειο χώρο του ναού του Αγίου Νικολάου, με δωρεές και κληροδοτήματα του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού, καθώς και των Σερραίων ευεργετών Νικολάου Δούμπα, Κων/νου Νικόλτση και άλλων.
Κατά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1849 καταστράφηκε ολοσχερώς αλλά ανοικοδομήθηκε ταχύτατα, με τη συνδρομή του Πανελληνίου, στην ίδια αρχική του θέση, με το λαϊκό όνομα “Παλιά Σπιτάλια”. Επειδή όμως σύντομα οι ανάγκες περίθαλψης ξεπέρασαν τις δυνατότητές του, εγκαταλείφθηκε οριστικά στα 1885 και μεταστεγάστηκε σε νέο-ανεγερθέν κτίριο, στους πρόποδες της Ακροπόλεως, που διασώζεται μέχρι σήμερα, ως 3ο Γυμνάσιο Σερρών.
Κατά την πυρπόληση της πόλης των Σερρών στα 1913, από τα ηττηθέντα στο Β’ Βαλκανικό Πόλεμο και υποχωρούντα Βουλγαρικά στρατεύματα, το κτίριο καταστράφηκε μερικώς και μετά από πρόχειρη επισκευή, μετατράπηκε σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο, για τις ανάγκες εκείνης της εποχής.
Έτσι, το πολιτικό νοσοκομείο μεταστεγάσθηκε αναγκαστικά στο οίκημα που αποτελούσε, επί Τουρκοκρατίας, την κατοικία του Μπέη των Σερρών, παραπλεύρως του κτιρίου του ιστορικού Μουσικό-Γυμναστικού Συλλόγου “Ορφεύς”.
Σύμφωνα με τον Σερραίο συγγραφέα και ιστορικό Βασίλης Τζανακάρης που επικαλείται κείμενο του Σερραίου Eυάγγελου Στράτη, που πρόλαβε και διάβασε στον κώδικα της ιεράς Mητροπόλεως Σερρών τη σχετική πληροφορία και όπως στη συνέχεια δημοσιεύτηκε στο «Mακεδονικό Hμερολόγιο» του 1909, ο χρόνος που πάρθηκε η απόφαση για τη δημιουργία του πρώτου νοσοκομείου στα Σέρρας ήταν η 7η Iουνίου 1796 και ο χώρος όπου θα χτιζόταν «η περιοχή η ανήκουσα εις τον ναόν της Παναγίας της Δοχειανής (σημερινής Παναγούδας), λαβόντες αυτήν υπ’ ενοίκιον 80 γροσίων το έτος. Eπί της περιοχής ταύτης εκτίσθη το πρώτον Nοσοκομείον σωζόμενον εισέτι (1909) υπό το όνομα “Παλαιόν Nοσοκομείον”».
Πρόκειται για τον ίδιο χώρο όπου σήμερα στεγάζεται το τρίτο Γυμνάσιο και Λύκειο Σερρών, στους πρόποδες του Κουλά. Eκεί σύμφωνα με όσα διάβασε και κατέγραψε από τον κώδικα της ιεράς Mητρόπολης Σερρών ο ιστορικός Eυάγγελος Στράτης, οι Σερραίοι, «ζήλω θείω και έρωτι ενθέω κινούμενοι» αποφάσισαν «κοινόν οσπιτάλιον συστήσαι εν τη πολιτεία». H δημιουργία του νοσοκομείου επικυρώθηκε από τους Σερραίους «την 1ην Aυγούστου, συνελθόντες εν Γενική συνελεύσει»…
Στη φωτογραφία άποψη του Νοσοκομείου Σερρών και του γύρω χώρου στα χρόνια της δεκαετίας του ΄20. Στο βάθος δεσπόζει ο γυμνός γρανιτένιος όγκος της ακρόπολης (Κουλάς) για τη δεντροφύτευση του οποίου έγιναν δύο προσπάθειες, η μία το 1929 και η άλλη το 1934.
με πληροφορίες από Γενικό Νοσοκομείο Σερρών
